ทหารนาวิกโยธินไทยพบสัตว์ป่าที่อยู่ในสภาพน่าเวทนา 5 ตัว, เป็นสิงโต 2 ตัวและหมี 3 ตัว, ถูกทิ้งไว้ในกรงเหล็กภายในอาคารคาสิโนร้างฝั่งกัมพูชา ตรงข้ามพื้นที่บ้านท่าเส็น จังหวัดตราด
สัตว์ที่พบประกอบด้วยสิงโตเพศผู้ 1 ตัว, สิงโตเพศเมีย 1 ตัว, หมีควาย 2 ตัว (Asiatic black bear) และหมีหมา 1 ตัว (sun bear) ทั้งหมดถูกขังอยู่ในกรงแคบๆ ระหว่างการตรวจความปลอดภัยในพื้นที่ Thmor Dar Casino เมื่อวันที่ 22 ธันวาคม หลังหน่วยเฉพาะกิจนาวิกโยธินตราดเข้าควบคุมพื้นที่ จากสถานการณ์ปะทะชายแดนที่รุนแรงขึ้นช่วงหลัง
ภาพที่ทางการเผยแพร่ออกมาเห็นชัดว่าสัตว์ผอมจนซี่โครงโผล่ ขนพันกันเป็นก้อน และร่างกายอ่อนแรงจากการอดอาหารเป็นเวลานาน เจ้าหน้าที่เชื่อว่าสัตว์อาจขาดทั้งอาหารและน้ำมาหลายวัน หรืออาจนานกว่านั้น หลังผู้ดูแลหนีออกจากพื้นที่ระหว่างความวุ่นวาย
นาวิกโยธินรายหนึ่งที่ร่วมปฏิบัติการเล่าว่า ภาพตรงหน้าทำให้รู้สึกหดหู่มาก สัตว์ที่ควรแข็งแรงกลับเหลือแต่หนังหุ้มกระดูก และเดินวนอย่างก้าวร้าวในกรงเพราะความเครียดและความหิว
สัญญาณการทารุณที่เกิดมานาน
ผู้เชี่ยวชาญด้านสวัสดิภาพสัตว์ระบุว่า สภาพที่พบเข้าข่ายทารุณกรรมอย่างชัดเจน คาสิโนแห่งนี้ถูกระบุว่าเกี่ยวข้องกับกลุ่มผู้ประกอบการจีน และช่วงหลังถูกใช้เป็นจุดตั้งกำลังของฝั่งกัมพูชา มีแนวโน้มว่าสัตว์ป่าถูกเลี้ยงไว้เพื่อดึงดูดลูกค้า หรือใช้เป็นของโชว์ฐานะ ซึ่งเป็นพฤติกรรมที่พบได้ในบางแหล่งพนันชายแดน แม้ผิดกฎหมาย
กรงที่ขึ้นสนิม ขนาดคับแคบ และไม่มีที่หลบแดดฝนที่เหมาะสม ทำให้สิงโตและหมีมีอาการเครียดสะสมและขาดสารอาหารอย่างรุนแรง ช่วงแรกนาวิกโยธินต้องให้อาหารและน้ำแบบฉุกเฉินด้วยการโยนเข้าไปในกรง เพราะการเข้าใกล้เสี่ยงถูกทำร้ายจากสัตว์ที่ตื่นตกใจ
นายอรรถพล เจริญชันษา อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช (DNP) ระบุว่า กรณีนี้ไม่ใช่แค่ปล่อยปละละเลย แต่เป็นการทำร้ายอย่างเป็นระบบ สัตว์ป่าควรอยู่ในพื้นที่คุ้มครอง ไม่ใช่ถูกนำมาใช้เพื่อความบันเทิงในสถานที่น่าสงสัย
เหตุการณ์นี้ยังสะท้อนอีกด้านของคาสิโนชายแดน ที่มักถูกเชื่อมโยงกับการค้าสัตว์ป่าผิดกฎหมาย และการนำสัตว์หายากมาแสดงเพื่อเรียกลูกค้ากำลังซื้อสูง
เดินหน้าปฏิบัติการช่วยเหลือแบบเร่งด่วน
วันที่ 23 ธันวาคม กรมอุทยานฯ ส่งทีมสัตวแพทย์เฉพาะทางเข้าพื้นที่เพื่อตรวจสุขภาพ และวางแผนย้ายสัตว์ออกจากจุดเสี่ยงโดยเร็ว
ทีมทำงานร่วมกับนาวิกโยธินและเจ้าหน้าที่ด้านสัตว์ป่ากว่า 20 นาย ให้วิตามิน ตรวจสัญญาณชีพ และเคลื่อนย้ายกรงหนักด้วยอุปกรณ์เฉพาะ ปฏิบัติการทำภายใต้มาตรการคุมเข้ม เพราะยังมีความกังวลเรื่องทุ่นระเบิดที่อาจหลงเหลือในพื้นที่
หมีทั้ง 3 ตัวถูกส่งไปฟื้นฟูที่ศูนย์เพาะเลี้ยงสัตว์ป่าบางละมุง จังหวัดชลบุรี ส่วนสิงโต 2 ตัวถูกย้ายไปที่ศูนย์เพาะเลี้ยงสัตว์ป่าเขาสน จังหวัดราชบุรี สัตวแพทย์รายงานว่า สัตว์ยังอยู่ในภาวะวิกฤตแต่ทรงตัว และเริ่มตอบสนองต่อการให้น้ำเกลือและโภชนาการ
นายอรรถพลย้ำว่า การช่วยครั้งนี้แข่งกับเวลา เพราะสัตว์อยู่ในจุดที่เสี่ยงตายแล้ว เป้าหมายอันดับแรกคือทำให้อาการคงที่ และให้การดูแลระยะยาวที่จำเป็น
เกิดขึ้นพร้อมความขัดแย้งชายแดนที่ยังไม่จบ
การช่วยเหลือสัตว์ครั้งนี้เกิดขึ้นในช่วงที่สถานการณ์สู้รบระหว่างไทยและกัมพูชากลับมารุนแรง มีรายงานผู้คนจำนวนมากต้องอพยพ และมีผู้เสียชีวิตเพิ่มขึ้นหลังเหตุปะทะขยายตัวเมื่อต้นเดือน
Thmor Dar Casino เป็นหนึ่งในกลุ่มอาคารคาสิโนชายแดนที่ถูกปฏิบัติการทางทหารของไทย โดยมีข้อกล่าวหาว่าถูกใช้เป็นจุดบัญชาการของฝั่งกัมพูชา ช่วงที่ผ่านมาเกิดการโจมตีทางอากาศและการยิงปืนใหญ่เป็นระยะ ทำให้ความตึงเครียดยิ่งสูงขึ้น และทั้งสองฝ่ายต่างกล่าวหาอีกฝ่ายว่าละเมิดข้อตกลงหยุดยิงเดิม
วันที่ 22 ธันวาคม รัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียนประชุมฉุกเฉินที่กัวลาลัมเปอร์ และยังมีรายงานการปะทะเกิดขึ้น อย่างไรก็ดี มีสัญญาณความคืบหน้าจากข้อตกลงให้มีการพบปะด้านกลาโหมแบบทวิภาคีในวันที่ 24 ธันวาคม เพื่อหารือการฟื้นข้อตกลงหยุดยิงที่เคยทำไว้เมื่อต้นปี
มาเลเซียในฐานะประธานอาเซียนเรียกร้องให้ทุกฝ่ายอดกลั้น ขณะที่ผู้ไกล่เกลี่ยนานาชาติพยายามลดระดับความรุนแรง เหตุการณ์ช่วยเหลือสัตว์ครั้งนี้แม้เป็นเรื่องเล็กเมื่อเทียบกับสงคราม แต่ย้ำให้เห็นต้นทุนของความขัดแย้ง ที่ไม่ได้กระทบแค่คน สัตว์ที่ถูกทิ้งก็กลายเป็นเหยื่อไปด้วย
กลุ่มอนุรักษ์หวังว่าเรื่องนี้จะทำให้เกิดแรงกดดันให้มีความร่วมมือข้ามพรมแดนที่จริงจังขึ้น เพื่อสกัดการลักลอบค้าสัตว์ป่าและการนำสัตว์มาแสดงผิดกฎหมาย ในช่วงที่ทุกฝ่ายยังพยายามหาทางกลับไปสู่ความสงบอีกครั้ง
