สั่งสอบสวนกรณีลงทุนทุ่นระเบิดปล่อยมลพิษลงแม่น้ำเชียงราย

เชียงราย – รังสิมันต์ โรม ประธานคณะกรรมาธิการความมั่นคงแห่งรัฐฯ พร้อมทีม ลงพื้นที่ติดตามปัญหามลพิษจากเหมืองทองในเขตว้า ประเทศเมียนมา หลังพบสารหนูและโลหะหนักปนเปื้อนในแม่น้ำกกและแม่น้ำสายที่ไหลเข้าประเทศไทย จุดนี้เขาต้องการให้รัฐบาล หน่วยงานทหาร และฝ่ายข่าวกรองตรวจสอบเบื้องหลังกลุ่มทุนจีนที่อาจมีส่วนเกี่ยวข้องกับกิจกรรมเหมืองในพื้นที่ พร้อมสอบดูว่าทุนไทยมีเอี่ยวด้วยหรือไม่ โรมเสนอแนวคิดใช้มาตรการตัดไฟหรือตัดน้ำมันกับเหมืองผิดกฎหมายแบบที่เคยใช้ปราบแก๊งคอลเซ็นเตอร์

วันที่ 8 พฤษภาคม ที่ศาลากลางจังหวัดเชียงราย มีการประชุมหารือเรื่องผลกระทบสารหนูในแม่น้ำกกและน้ำสาย โดยมีผู้ว่าฯ เชียงราย หน่วยงานรัฐ นักวิชาการ และองค์กรเอกชนร่วมแลกเปลี่ยนข้อมูล เหตุหลักเกิดจากน้ำทั้งสองสายที่มีต้นน้ำจากเขตปกครองพิเศษว้าในเมียนมา พบว่าปนเปื้อนสารพิษในระดับเกินมาตรฐาน

สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 1 รายงานว่า ผลการตรวจน้ำและตะกอนจากแม่น้ำกก พบสารหนูเกินกว่า 0.01 มิลลิกรัมต่อลิตร แต่แหล่งน้ำสาขาบางแห่งเช่นน้ำแม่ฝางยังมีคุณภาพดี ชี้ว่าต้นเหตุมาจากต้นน้ำฝั่งเมียนมา เจ้าหน้าที่จึงเก็บตัวอย่างน้ำทุกเดือนเพื่อติดตามสถานการณ์

การประปาเชียงรายและแม่สายระบุว่าใช้น้ำจากแม่น้ำกกและน้ำรวกเป็นหลัก มีผู้ใช้รวมกว่า 56,000 คน พร้อมใช้สารเคมีช่วยบำบัดลดโลหะหนักในน้ำให้อยู่ในระดับปลอดภัย

ฝ่ายประมงเชียงรายเก็บตัวอย่างปลาตลอดแนวแม่น้ำ ส่งตรวจห้องแล็บที่เชียงใหม่ และกำลังรอผลวิเคราะห์ หลังพบข้อมูลว่ามีปลาบางชนิดมีตุ่มแดงผิดปกติ

นักวิชาการจากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา ประเมินว่าแหล่งปนเปื้อนมี 2 จุดในเมียนมา ห่างจากชายแดนไทย 8.6 และ 44.9 กิโลเมตร มีผลให้ปริมาณสารหนูในน้ำเพิ่มขึ้น 15-28% โดยเฉพาะในฤดูแล้ง เสนอให้สร้างฝายดักตะกอนที่อำเภอแม่อายเพื่อช่วยลดมลพิษก่อนน้ำไหลลงท้ายแม่น้ำ

ดร.สืบสกุล กิจนุกร มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง เสริมว่า ในอดีตพื้นที่ชายแดนติดเชียงรายมีการขุดเหมืองแมงกานีส ปล่อยน้ำเสียลงแม่น้ำโขง และมีการนำเข้าแร่ผ่านด่านศุลกากรแม่สายทุกเดือน มีกลุ่มทุนหลายกลุ่มเข้ามาลงทุนทั้งไทยและต่างชาติ ควรตรวจสอบรายชื่อทุนที่เกี่ยวข้องกับเหมืองทองและดูว่ามีการส่งออกแร่เข้าประเทศไทยหรือไม่ เพื่อแก้ต้นเหตุอย่างตรงจุด

นางเตือนใจ ดีเทศน์ อดีต ส.ว. เชียงราย มองว่ารัฐพยายามแก้ปัญหาแล้ว แต่สาเหตุหลักอยู่นอกประเทศ จึงอยากให้รัฐบาลเร่งประสานข้ามแดนเพื่อจัดการต้นเหตุ

น.ส.เพียรพร ดีเทศน์ เลขาธิการมูลนิธิพัฒนาชุมชนและเขตภูเขา ย้ำว่า ปัญหาสารหนูในน้ำเพิ่งเริ่มเกิดปีแรก ควรเร่งหาทางแก้ไขก่อนจะลุกลามในอีก 2-10 ปีข้างหน้า

รังสิมันต์ โรม และคณะ เช่น มานพ คีรีภูวดล รองประธานฯ และนายุติพงษ์ พิภพภิญโญ เลขาฯ เตรียมตั้งทีมประสานงานกับจังหวัดเพื่อหาทางแก้ไข และจะเสนอสรุปปัญหาให้รัฐบาลดำเนินการ พร้อมขอให้ กอ.รมน. และคณะกรรมการชายแดนไทย-เมียนมา ระดับท้องถิ่น ร่วมตรวจสอบข้อมูลสัมปทานเหมืองทองในเขตว้า และหากจำเป็นจะประสานกับสำนักข่าวกรองแห่งชาติเพื่อใช้ข้อมูลเจรจากับเมียนมา

นายุติพงษ์ เผยว่า ทุนจีนไม่รู้พื้นที่ จึงต้องพึ่งพากลุ่มอิทธิพลในพื้นที่ หากพบว่าทำผิดกฎหมาย อาจต้องใช้มาตรการงดส่งไฟฟ้าและน้ำมัน เหมือนที่เคยใช้กับแก๊งคอลเซ็นเตอร์

ฝ่ายทหารแจ้งว่า ระหว่างวันที่ 2-4 กรกฎาคม จะมีการประชุมคณะกรรมการชายแดนไทย-เมียนมา ระดับภาค มีแม่ทัพภาคที่ 3 เป็นประธานฝ่ายไทย ซึ่งจะหยิบยกประเด็นปัญหาสารหนูในแม่น้ำกกและน้ำสายเสนอต่อฝ่ายเมียนมาด้วย

ผู้ว่าฯเชียงรายสั่งห้ามใช้น้ำแม่น้ำกก-แม่น้ำสาย หลังพบปนเปื้อนสารหนู

ผู้ว่าฯเชียงรายสั่งห้ามใช้น้ำแม่น้ำกก-แม่น้ำสาย หลังพบปนเปื้อนสารหนู