เชียงราย – กระทรวงสาธารณสุขสั่งการให้เครือข่ายหน่วยงานเร่งทำงานร่วมกับพื้นที่ เพิ่มการตรวจเฝ้าระวังการปนเปื้อนสารหนูในแม่น้ำกก จังหวัดเชียงราย โดยผลตรวจเบื้องต้นพบว่า ระดับสารหนูทั้งในน้ำแม่น้ำและน้ำประปาหมู่บ้านยังไม่เกินค่ามาตรฐานความปลอดภัย

กระทรวงฯ ระบุว่า การตรวจสารหนูทั้งในสิ่งแวดล้อมและในคนช่วยให้ติดตามความเสี่ยงที่อาจกระทบสุขภาพได้รอบด้าน พร้อมสนับสนุนทีมปฏิบัติงานในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง และขอให้ประชาชนแจ้งสิ่งผิดปกติทันทีที่สำนักงานสาธารณสุขใกล้บ้าน เพื่อให้เจ้าหน้าที่เข้าดำเนินการได้เร็ว

วันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2569 นพ.สมรัก ชุ่มสอาด ปลัดกระทรวงสาธารณสุข ประชุมร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ กรมอนามัย, กรมควบคุมโรค, กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์, สำนักงานสาธารณสุขเขต 1, สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงราย และศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์เชียงราย

ระดับสารหนูในแม่น้ำกก

ด้านกรมควบคุมมลพิษให้ข้อมูลเพิ่มเติม หลังมีรายงานจากนักวิชาการที่ทำให้เกิดความกังวลเรื่อง การพบสารหนูในร่างกายของคน ที่อาศัยอยู่ริมแม่น้ำกก ประเด็นนี้ส่งผลให้ชาวบ้านและนักท่องเที่ยวไม่สบายใจ และกระทบต่อเศรษฐกิจของเชียงราย

นพ.สมรักกล่าวว่า รายงานเบื้องต้นจากหน่วยงานในพื้นที่ยืนยันว่า ระดับสารหนูในแม่น้ำกกและน้ำประปาหมู่บ้านยังเป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนด ดังนั้นประชาชนยังใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติ และยังไม่พบผลกระทบต่อสุขภาพจากสารหนูในช่วงนี้

เขาย้ำด้วยว่า ความคืบหน้าที่ได้มาจากความร่วมมือของนักวิจัย บุคลากรมหาวิทยาลัย และทีมพื้นที่ที่เฝ้าระวังใกล้ชิด งานเหล่านี้ช่วยให้สื่อสารกับประชาชนได้ชัดขึ้น และทำให้พื้นที่เตรียมมาตรการรองรับได้ทัน หากสถานการณ์เปลี่ยน

กระทรวงสาธารณสุขจะเดินหน้าดูแลสุขภาพประชาชนต่อไป หากพบสัญญาณการปนเปื้อนที่อาจกระทบสุขภาพ ให้ติดต่อบริการสาธารณสุขในพื้นที่ทันที เช่น รพ.สต., โรงพยาบาลชุมชน และหน่วยบริการสุขภาพใกล้บ้าน

ขณะเดียวกัน นพ.สมรักระบุว่า แม้ค่าปัจจุบันยังต่ำกว่ามาตรฐานและอยู่ในการควบคุมของหน่วยงานรัฐ แต่เชียงรายจะเฝ้าระวังต่อเนื่อง และทำงานเชิงป้องกันเพื่อลดความเสี่ยงด้านมลพิษ

เพิ่มการตรวจในจังหวัดเชียงราย

ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงรายกล่าวว่า จังหวัดจะตรวจคุณภาพน้ำดื่มและความปลอดภัยอาหารอย่างต่อเนื่อง อีกทั้งทีมสาธารณสุขจะคัดกรองกลุ่มเสี่ยง เพื่อให้ติดตามสถานการณ์ได้ใกล้ชิด และคุ้มครองสุขภาพประชาชน โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบาง

นพ.อำพร เบญจพลพิทักษ์ อธิบดีกรมอนามัย ระบุว่า กรมอนามัยยังแนะนำให้ประชาชนใช้น้ำประปาที่ผลิตโดยองค์การบริหารส่วนจังหวัด หรือระบบประปาหมู่บ้านที่ผลิตตามมาตรฐานที่ได้รับการรับรอง

ในอีกด้าน ทีม SEhRT จากศูนย์อนามัยจังหวัดเชียงใหม่ยังลงมาช่วยงานในพื้นที่ต่อเนื่อง โดยประสานกับหน่วยงานระดับจังหวัดเพื่อสนับสนุนการตรวจคุณภาพน้ำเบื้องต้น และสื่อสารความรู้เรื่องการดูแลตัวเองและข้อควรปฏิบัติด้านความปลอดภัย

นอกจากนี้ มี 3 หน่วยงานรายงานผลการตรวจสารหนูในจังหวัดเชียงราย และยังไม่พบหลักฐานว่ามีผลกระทบต่อประชาชน ในปี 2569 กระทรวงสาธารณสุขมีแผนขยายการตรวจให้ครอบคลุมมากกว่า 1,400 คน และติดตามผลต่อเนื่อง 5 ปี หลังพบสารหนูในเล็บและเส้นผม ซึ่งอาจสะท้อนการได้รับสัมผัสในระยะยาว

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

ร้านขายของชำแห่งหนึ่งในจังหวัดเชียงรายถูกเจ้าหน้าที่บุกตรวจค้น หลังมีผู้ร้องเรียนว่าจำหน่ายน้ำกระท่อมให้แก่นักเรียน

เชียงราย – กรมอุตุนิยมวิทยารายงานแผ่นดินไหวเมียนมา ขนาด 5.5 แมกนิจูด ลึกเพียง 1 กม. ห่าง อ.แม่สาย จ.เชียงราย 494 กม. ผู้เชี่ยวชาญเฝ้าระวังแรงสั่นสะเทือนและผลกระทบพื้นที่ใกล้เคียง

กองเฝ้าระวังแผ่นดินไหว กรมอุตุนิยมวิทยา รายงานว่า เมื่อเวลา 10.15 น. วันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2569 เกิดเหตุแผ่นดินไหวขนาด 5.5 แมกนิจูด ความลึกประมาณ 1 กิโลเมตร โดยมีจุดศูนย์กลางอยู่ในประเทศเมียนมา ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของอำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย ระยะห่างประมาณ 494 กิโลเมตร

เบื้องต้นยังไม่มีรายงานความเสียหายหรือผลกระทบต่อพื้นที่ประเทศไทยอย่างชัดเจน อย่างไรก็ตาม หน่วยงานที่เกี่ยวข้องยังคงติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด เนื่องจากแรงสั่นสะเทือนขนาดปานกลางอาจรับรู้ได้ในบางพื้นที่ใกล้แนวชายแดน โดยเฉพาะจังหวัดทางภาคเหนือ

ผู้เชี่ยวชาญด้านแผ่นดินไหวระบุว่า เหตุการณ์ครั้งนี้มีความลึกค่อนข้างตื้น จึงอาจทำให้เกิดแรงสั่นสะเทือนที่รู้สึกได้ในพื้นที่ใกล้ศูนย์กลาง แม้ระยะทางจากประเทศไทยจะอยู่ในระดับหลายร้อยกิโลเมตร ทั้งนี้ ประชาชนควรติดตามข้อมูลจากหน่วยงานทางการอย่างต่อเนื่อง และหลีกเลี่ยงการแชร์ข่าวที่ไม่ได้รับการยืนยัน เพื่อป้องกันความตื่นตระหนก

ด้านกรมอุตุนิยมวิทยาย้ำว่า ประเทศไทยยังอยู่ในเขตเฝ้าระวังแผ่นดินไหวจากแนวรอยเลื่อนในภูมิภาค จึงควรเตรียมความพร้อมด้านความปลอดภัย และติดตามประกาศอย่างเป็นทางการหากมีอาฟเตอร์ช็อกหรือเหตุการณ์เพิ่มเติม

ข่าวที่กำลังเป็นที่นิยม

จังหวัดเชียงรายเพิ่มการตรวจสอบคุณภาพน้ำในแม่น้ำหลังจากตรวจพบสารหนูในชาวบ้าน

เชียงราย – จังหวัดเชียงรายขยับมาตรการเฝ้าระวังคุณภาพน้ำใน 4 ลำน้ำสำคัญ ได้แก่ แม่น้ำกก, แม่น้ำสาย, แม่น้ำรวก และแม่น้ำโขง หลังมีรายงานพบค่าสารหนูในกลุ่มตัวอย่างบางส่วน โดยผู้ว่าราชการจังหวัดสั่งเร่งตรวจซ้ำและตั้งศูนย์ประสานงานกลาง พร้อมย้ำให้สื่อสารข้อมูลอย่างรอบคอบ เพื่อลดความตื่นตระหนกและไม่ให้กระทบการท่องเที่ยว

ช่วงบ่ายวันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2569 ที่ห้องประชุมธรรมลังกา ชั้น 3 ศาลากลางจังหวัดเชียงราย นายชูชีพ พงษ์ไชย ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย เป็นประธานประชุมคณะกรรมการติดตามและตรวจสอบคุณภาพลำน้ำทั้ง 4 สาย (ครั้งที่ 2/2569) โดยมีรองผู้ว่าราชการจังหวัด ตัวแทนมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง หน่วยงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สาธารณสุข ประมง และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วม

ในที่ประชุมมีการสรุปผลศึกษาวิจัยเบื้องต้นหลังเหตุอุทกภัย จากการเก็บตัวอย่างในกลุ่มตัวอย่าง 10 รายในพื้นที่เป้าหมาย พบค่าสารหนู (Arsenic) สูงสุดราว 1.947 mg/kg และมีบางรายที่คาดว่าอาจสูงกว่าค่ามาตรฐานสากล กลุ่มที่ถูกมองว่าเสี่ยงมากเป็นพิเศษคือเกษตรกรและผู้ที่สัมผัสน้ำต่อเนื่องเกิน 10 ปี รวมถึงเด็กและผู้สูงอายุที่มีอาการผิวหนังผิดปกติและอาการชา

อย่างไรก็ตาม ทีมวิจัยระบุว่าข้อมูลชุดนี้ยังสรุปชัดไม่ได้ เพราะจำนวนตัวอย่างยังน้อย อีกทั้งมีปัจจัยรบกวนสำคัญคือมีการพ่นสารกำจัดศัตรูพืชในพื้นที่ภายใน 24 ชั่วโมงก่อนเก็บตัวอย่าง ซึ่งอาจทำให้ค่าที่ตรวจคลาดเคลื่อน ขณะเดียวกัน ผลตรวจน้ำดิบในบางจุดจากหน่วยงานรัฐยังอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานโดยรวม

เพื่อให้ได้ข้อเท็จจริงที่ชัดเจนและลดผลกระทบวงกว้าง ผู้ว่าราชการจังหวัดสั่งเดินหน้าหลายเรื่องควบคู่กัน ดังนี้

1. เร่งยืนยันผลเป็นลำดับแรก ให้ทีมวิจัยมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวงทำงานร่วมกับกรมควบคุมมลพิษ เก็บตัวอย่างซ้ำทั้งด้านสิ่งแวดล้อม (น้ำ, ตะกอน) และตัวอย่างชีวภาพ (ปัสสาวะ, เส้นผม) โดยต้องทำตามมาตรฐาน SOP อย่างเคร่งครัด และรายงานผลเบื้องต้นภายใน 2 สัปดาห์
2. ตั้งศูนย์ประสานงานกลาง มอบหมายให้สำนักงานจังหวัดจัดตั้งศูนย์ข้อมูล เพื่อเชื่อมการทำงานระหว่างห้องแล็บกับหน่วยงานปกครอง ลดความซ้ำซ้อน และทำให้สื่อสารข้อมูลไปในทิศทางเดียวกัน
3. หนุนศักยภาพห้องปฏิบัติการในพื้นที่ ผลักดันให้มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวงและศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์เป็นแล็บอ้างอิงหลัก เพื่อเร่งการวิเคราะห์โลหะหนักและลดเวลารอส่งตรวจส่วนกลาง
4. เพิ่มระบบเฝ้าระวังด้านคลินิก ให้โรงพยาบาลในเครือข่ายเก็บตัวอย่างจากกลุ่มเสี่ยง รวมถึงนักเรียนในพื้นที่ใกล้เคียง เพื่อประเมินผลกระทบต่อสุขภาพทั้งระยะสั้นและระยะยาว

อีกประเด็นที่ที่ประชุมให้ความสำคัญคือผลต่อภาพลักษณ์และการท่องเที่ยวของเชียงราย ดังนั้น ผู้ว่าราชการจังหวัดจึงให้สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดจัดทำสื่อสื่อสาร 2 แบบควบคู่กัน คือข้อมูลเชิงวิชาการสำหรับผู้เชี่ยวชาญ และสื่อแบบอินโฟกราฟิกหรือแอนิเมชันที่เข้าใจง่ายสำหรับประชาชนและนักท่องเที่ยว โดยเน้นคำแนะนำการปฏิบัติตัวที่ถูกต้อง

จังหวัดย้ำว่าการสื่อสารต้องยึดข้อเท็จจริงและหลักวิทยาศาสตร์ เรื่องใดที่ยังไม่ชัดเจนยังไม่ควรสรุป จนกว่าจะได้ผลยืนยันจากแล็บอ้างอิง เพื่อไม่ให้ประชาชนตื่นตระหนกเกินจำเป็น และไม่ทำให้ภาคธุรกิจท่องเที่ยวได้รับผลกระทบ

สำหรับแผนระยะยาว จังหวัดเตรียมทำแผนที่ความเสี่ยง (Risk Map) เพื่อช่วยหาต้นตอของสารหนูว่าเกี่ยวข้องกับกิจกรรมเกษตรกรรม เหมืองแร่ หรือเกิดตามธรรมชาติ พร้อมติดตามต่อเนื่องอย่างน้อย 3 ปี เพื่อดูการสะสมในห่วงโซ่อาหาร

ทั้งนี้ คณะกรรมการจะนัดประชุมติดตามอีกครั้งภายใน 2 สัปดาห์ เพื่อพิจารณาผลตรวจซ้ำ และพิจารณางบประมาณสำหรับการขับเคลื่อนศูนย์ประสานงานต่อไป

ข่าวที่กำลังเป็นที่นิยม

ชาวบ้านในจังหวัดเชียงรายที่อาศัยอยู่ริมแม่น้ำกกมีความเสี่ยงต่อการปนเปื้อนสารหนู