เชียงราย – จังหวัดเชียงรายขยับมาตรการเฝ้าระวังคุณภาพน้ำใน 4 ลำน้ำสำคัญ ได้แก่ แม่น้ำกก, แม่น้ำสาย, แม่น้ำรวก และแม่น้ำโขง หลังมีรายงานพบค่าสารหนูในกลุ่มตัวอย่างบางส่วน โดยผู้ว่าราชการจังหวัดสั่งเร่งตรวจซ้ำและตั้งศูนย์ประสานงานกลาง พร้อมย้ำให้สื่อสารข้อมูลอย่างรอบคอบ เพื่อลดความตื่นตระหนกและไม่ให้กระทบการท่องเที่ยว

ช่วงบ่ายวันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2569 ที่ห้องประชุมธรรมลังกา ชั้น 3 ศาลากลางจังหวัดเชียงราย นายชูชีพ พงษ์ไชย ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย เป็นประธานประชุมคณะกรรมการติดตามและตรวจสอบคุณภาพลำน้ำทั้ง 4 สาย (ครั้งที่ 2/2569) โดยมีรองผู้ว่าราชการจังหวัด ตัวแทนมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง หน่วยงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สาธารณสุข ประมง และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วม

ในที่ประชุมมีการสรุปผลศึกษาวิจัยเบื้องต้นหลังเหตุอุทกภัย จากการเก็บตัวอย่างในกลุ่มตัวอย่าง 10 รายในพื้นที่เป้าหมาย พบค่าสารหนู (Arsenic) สูงสุดราว 1.947 mg/kg และมีบางรายที่คาดว่าอาจสูงกว่าค่ามาตรฐานสากล กลุ่มที่ถูกมองว่าเสี่ยงมากเป็นพิเศษคือเกษตรกรและผู้ที่สัมผัสน้ำต่อเนื่องเกิน 10 ปี รวมถึงเด็กและผู้สูงอายุที่มีอาการผิวหนังผิดปกติและอาการชา

อย่างไรก็ตาม ทีมวิจัยระบุว่าข้อมูลชุดนี้ยังสรุปชัดไม่ได้ เพราะจำนวนตัวอย่างยังน้อย อีกทั้งมีปัจจัยรบกวนสำคัญคือมีการพ่นสารกำจัดศัตรูพืชในพื้นที่ภายใน 24 ชั่วโมงก่อนเก็บตัวอย่าง ซึ่งอาจทำให้ค่าที่ตรวจคลาดเคลื่อน ขณะเดียวกัน ผลตรวจน้ำดิบในบางจุดจากหน่วยงานรัฐยังอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานโดยรวม

เพื่อให้ได้ข้อเท็จจริงที่ชัดเจนและลดผลกระทบวงกว้าง ผู้ว่าราชการจังหวัดสั่งเดินหน้าหลายเรื่องควบคู่กัน ดังนี้

1. เร่งยืนยันผลเป็นลำดับแรก ให้ทีมวิจัยมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวงทำงานร่วมกับกรมควบคุมมลพิษ เก็บตัวอย่างซ้ำทั้งด้านสิ่งแวดล้อม (น้ำ, ตะกอน) และตัวอย่างชีวภาพ (ปัสสาวะ, เส้นผม) โดยต้องทำตามมาตรฐาน SOP อย่างเคร่งครัด และรายงานผลเบื้องต้นภายใน 2 สัปดาห์
2. ตั้งศูนย์ประสานงานกลาง มอบหมายให้สำนักงานจังหวัดจัดตั้งศูนย์ข้อมูล เพื่อเชื่อมการทำงานระหว่างห้องแล็บกับหน่วยงานปกครอง ลดความซ้ำซ้อน และทำให้สื่อสารข้อมูลไปในทิศทางเดียวกัน
3. หนุนศักยภาพห้องปฏิบัติการในพื้นที่ ผลักดันให้มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวงและศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์เป็นแล็บอ้างอิงหลัก เพื่อเร่งการวิเคราะห์โลหะหนักและลดเวลารอส่งตรวจส่วนกลาง
4. เพิ่มระบบเฝ้าระวังด้านคลินิก ให้โรงพยาบาลในเครือข่ายเก็บตัวอย่างจากกลุ่มเสี่ยง รวมถึงนักเรียนในพื้นที่ใกล้เคียง เพื่อประเมินผลกระทบต่อสุขภาพทั้งระยะสั้นและระยะยาว

อีกประเด็นที่ที่ประชุมให้ความสำคัญคือผลต่อภาพลักษณ์และการท่องเที่ยวของเชียงราย ดังนั้น ผู้ว่าราชการจังหวัดจึงให้สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดจัดทำสื่อสื่อสาร 2 แบบควบคู่กัน คือข้อมูลเชิงวิชาการสำหรับผู้เชี่ยวชาญ และสื่อแบบอินโฟกราฟิกหรือแอนิเมชันที่เข้าใจง่ายสำหรับประชาชนและนักท่องเที่ยว โดยเน้นคำแนะนำการปฏิบัติตัวที่ถูกต้อง

จังหวัดย้ำว่าการสื่อสารต้องยึดข้อเท็จจริงและหลักวิทยาศาสตร์ เรื่องใดที่ยังไม่ชัดเจนยังไม่ควรสรุป จนกว่าจะได้ผลยืนยันจากแล็บอ้างอิง เพื่อไม่ให้ประชาชนตื่นตระหนกเกินจำเป็น และไม่ทำให้ภาคธุรกิจท่องเที่ยวได้รับผลกระทบ

สำหรับแผนระยะยาว จังหวัดเตรียมทำแผนที่ความเสี่ยง (Risk Map) เพื่อช่วยหาต้นตอของสารหนูว่าเกี่ยวข้องกับกิจกรรมเกษตรกรรม เหมืองแร่ หรือเกิดตามธรรมชาติ พร้อมติดตามต่อเนื่องอย่างน้อย 3 ปี เพื่อดูการสะสมในห่วงโซ่อาหาร

ทั้งนี้ คณะกรรมการจะนัดประชุมติดตามอีกครั้งภายใน 2 สัปดาห์ เพื่อพิจารณาผลตรวจซ้ำ และพิจารณางบประมาณสำหรับการขับเคลื่อนศูนย์ประสานงานต่อไป

ข่าวที่กำลังเป็นที่นิยม

ชาวบ้านในจังหวัดเชียงรายที่อาศัยอยู่ริมแม่น้ำกกมีความเสี่ยงต่อการปนเปื้อนสารหนู

เชียงราย -เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2569 มีเวทีประชุมเพื่อพัฒนาข้อเสนอเชิงนโยบายสาธารณะจากชุมชน ที่โรงแรมลักษณวรรณ อำเภอเมืองเชียงราย ประเด็นหลักคือผลกระทบจากสารพิษปนเปื้อนในแม่น้ำกก จังหวัดเชียงราย โดยทีมนักวิชาการจากมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวงนำผลการศึกษาและข้อมูลภาคสนามมานำเสนอ เพื่อใช้เป็นฐานสำหรับการแก้ปัญหาเชิงระบบ

ดร.ศิริวรรณ กันติสินธุ์ อาจารย์สาขาอาชีวอนามัยและความปลอดภัย สำนักวิชาวิทยาศาสตร์สุขภาพ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ระบุว่า ทีมวิจัยเก็บตัวอย่างเล็บจากผู้ใหญ่ และเส้นผมจากเด็ก ใน 4 พื้นที่ ได้แก่ บ้านท่าตอน อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่, ตำบลดอยฮาง อำเภอเมืองเชียงราย, บ้านแซว และชุมชนริมแม่น้ำกก อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย แล้วนำไปตรวจวิเคราะห์สารหนู ผลที่ได้พบการสะสมของสารหนูในร่างกายของกลุ่มตัวอย่าง

รายงานการประชุมระบุว่า จากการสุ่มตรวจ 90 ราย พบผู้ที่มีสารหนูสะสมในเล็บเกินค่ามาตรฐาน 0.5 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม จำนวน 16 ราย คิดเป็นร้อยละ 17.78 นอกจากนี้ ผู้ที่มีค่าสูงเกินเกณฑ์บางส่วนเริ่มมีอาการทางคลินิก เช่น ชาปลายมือปลายเท้า กล้ามเนื้ออ่อนแรง ผิวหนังระคายเคือง สีผิวผิดปกติ มีตุ่มหนาคล้ายตาปลา รวมถึงความผิดปกติของระบบทางเดินหายใจ และอาการเท้าบวม

ผศ.เสถียร ฉันทะ อาจารย์คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย อธิบายว่า การพบสารหนูในเล็บและเส้นผมเป็นสัญญาณที่ชัดว่าร่างกายขับสารพิษออกได้ไม่หมด แม้ไทยยังไม่มีเกณฑ์ชัดเจนว่าระดับสารหนูสะสมเท่าใดจึงเข้าข่ายอันตราย แต่ข้อมูลนี้นำไปเทียบกับแนวทางขององค์การอนามัยโลกได้ และใช้ต่อยอดเพื่อกำหนดนโยบายด้านสาธารณสุข

ในมุมข้อเสนอเชิงนโยบาย ผศ.เสถียรเห็นว่ารัฐบาลควรเร่งลงพื้นที่ตรวจยืนยันเพิ่มเติม และออกมาตรการรับมือที่ทำได้จริง โดยให้กระทรวงสาธารณสุขทำงานร่วมกับกระทรวงมหาดไทยแบบบูรณาการ เขายังชี้ด้วยว่า ก่อนหน้านี้กรมควบคุมโรคเคยตรวจพบสารหนูในปัสสาวะของชาวบ้านริมแม่น้ำกกแล้ว แต่การขับเคลื่อนเชิงนโยบายยังเดินช้า

ขณะเดียวกัน น.ส.สมพร เพ็งค่ำ ผู้อำนวยการสถาบันพัฒนาระบบประเมินผลกระทบทางสุขภาพ มองว่าผลวิจัยครั้งนี้สะท้อนว่าเริ่มมีการสะสมสารหนูในร่างกาย หากยังไม่ลดการรับสัมผัสจากแหล่งน้ำและอาหาร โดยเฉพาะข้าวจากนาที่ใช้น้ำปนเปื้อน ในอนาคตอาจพบผู้ป่วยโรคพิษสารหนูเพิ่มขึ้น เธอจึงเสนอให้ประกาศ “โรคพิษสารหนู” เป็นโรคที่ต้องเฝ้าระวังตามพระราชบัญญัติโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2562

นอกจากนี้ ยังมีข้อเสนอให้ยกระดับความรู้ของคณะกรรมการประปาหมู่บ้าน ให้เข้าใจระบบบำบัดสารหนูและโลหะหนัก รวมถึงทักษะการตรวจวัดคุณภาพน้ำ เพื่อให้การผลิตน้ำประปาชุมชนได้มาตรฐานและปลอดภัยมากขึ้น

ด้านนายสืบสกุล กิจนุกร นักวิชาการมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ตั้งข้อสังเกตว่า ข้อมูลคุณภาพน้ำที่หน่วยงานรัฐแถลงออกมาบางส่วนไม่สอดคล้องกัน โดยเฉพาะเมื่ออ้างผลจากชุดทดสอบภาคสนามเพียงอย่างเดียว เขายังเตือนด้วยว่า หากมีคำแนะนำให้ประชาชนลงเล่นน้ำหรือทำกิจกรรมในแม่น้ำ อาจเพิ่มความเสี่ยงจากตะกอนดินที่มีโลหะหนักฟุ้งกระจาย

ท้ายที่สุด นักวิชาการเสนอให้หน่วยงานรัฐ จังหวัดเชียงราย ภาควิชาการ ภาคประชาชน และภาคธุรกิจ ร่วมประชุมอย่างเป็นทางการ เพื่อกำหนดทิศทางและมาตรการแก้ปัญหามลพิษข้ามแดนในลุ่มน้ำกก สาย รวก และโขง ให้เป็นระบบและทำต่อเนื่องได้ในระยะยาว

ข่าวที่กำลังเป็นที่นิยม

หญิงชาวเชียงรายที่ป่วยเป็นโรคโปลิโอ ได้รับการช่วยเหลือจากการถูกหลอกลวงในประเทศกัมพูชา

เชียงราย – หญิงสาวชาวเชียงรายที่ป่วยโปลิโอ เดินทางพร้อมพ่อเข้าไปขอบคุณตำรวจ หลังประสานช่วยเหลือให้กลับไทยได้อย่างปลอดภัย เธอเล่าว่า ก่อนหน้านี้ถูกหลอกไปทำงานเป็นแอดมินที่สระแก้ว สุดท้ายกลับถูกพาข้ามแดนไปปอยเปต ถูกยึดบัตรประชาชนและโทรศัพท์ แล้วถูกบังคับสแกนหน้าเพื่อทำธุรกรรมโอนเงิน

วันที่ 24 ก.พ. นายอุดร ชาว บ้านแซว อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย พาลูกสาว น.ส.นภัศรา อายุ 23 ปี ซึ่งป่วยโปลิโอ เข้าพบและขอบคุณ พล.ต.ต.มานพ เสนากุล ผู้บังคับการตำรวจภูธรจังหวัดเชียงราย หลังตำรวจในพื้นที่ร่วมกับตำรวจภูธรภาค 5 ช่วยประสานงานจนเธอหนีออกจากขบวนการหลอกลวงในกัมพูชา และกลับถึงไทยได้

น.ส.นภัศราเล่าว่า เธอเคยทำงานแอดมินติดต่อประสานลูกค้าในกรุงเทพฯ แต่เมื่อว่างงานจึงหางานผ่านออนไลน์ ต่อมาพบเฟซบุ๊กรับสมัครงานแอดมินที่จังหวัดสระแก้ว เสนอเงินเดือน 20,000 บาท จึงตัดสินใจสมัคร

จากนั้น ผู้ชักชวนให้นัดขึ้นรถที่ห้างสรรพสินค้า ย่านลาดพร้าว กรุงเทพฯ เมื่อวันที่ 12 ก.พ. 2569 เพื่อเดินทางไปสระแก้ว ระหว่างทางมีผู้สมัครร่วมไปด้วยประมาณ 5-6 คน

ถึงสระแก้วแล้วไม่ตรงปก ถูกพาเข้าพื้นที่ไร่อ้อยและบังคับข้ามแดน

เมื่อไปถึงจังหวัดสระแก้ว กลุ่มดังกล่าวถูกพาไปแวะห้างสรรพสินค้าในพื้นที่ ก่อนจะถูกพาขึ้นรถกระบะไปยังไร่อ้อยที่ไม่ทราบพิกัด แล้วถูกบังคับให้วิ่งผ่านไร่อ้อยไปอีกฝั่ง

น.ส.นภัศราซึ่งพิการระดับ 3 จากโปลิโอ ต้องเดินเขย่งฝ่าทางจนสุดแนวไร่ ต่อมามีชาวกัมพูชาประมาณ 4 คนมารับตัว แล้วพาขึ้นรถกระบะเข้าเขตเมืองปอยเปต ประเทศกัมพูชา

เธอบอกว่า เมื่อไปถึงตึกที่ใช้เป็นฐานของแก๊งสแกมเมอร์ กลุ่มคนร้ายยึดบัตรประชาชนและโทรศัพท์ ทำให้ครอบครัวติดต่อไม่ได้ จากนั้นยังบังคับให้สแกนใบหน้าผ่านแอปธนาคารในมือถืออย่างน้อย 3 ครั้ง เพื่อทำรายการโอนเงินเข้าและออก

ในตึกเดียวกัน เธอสังเกตว่ามีคนไทยอยู่จำนวนมาก ราว 30-40 คน หลายคนพยายามหาทางหนี บางส่วนรวมตัวกันก่อเหตุเผาตึกเพื่อเปิดทางหลบออกมา

“ตอนนั้นกลัวมาก อยากกลับบ้านอย่างเดียว” เธอเล่า

ถูกย้ายไปกาสิโนเมืองไพลิน ได้โทรศัพท์คืนจึงขอความช่วยเหลือ

ต่อมาวันที่ 16 ก.พ. กลุ่มคนร้ายส่งเธอไปอยู่ที่ Grand Pailin Casino & Resort ในเมืองไพลิน ใกล้ปอยเปต ครั้งนี้เธอได้โทรศัพท์และเอกสารคืน ทำให้สามารถใช้ Wi-Fi ติดต่อพ่อ และขอความช่วยเหลือไปยังตำรวจที่เกี่ยวข้อง

ขณะเดียวกัน คนไทยที่ยังอยู่ตึกเดิมในปอยเปตทราบว่าเกิดเหตุวุ่นวายและมีไฟไหม้ หลายคนจึงวิ่งหนีออกมา และมีบางส่วนข้ามกลับฝั่งไทยได้

รวมตัวหนีอีก 5 คน วิ่งข้ามแดนกลับไทยทางสระแก้ว

น.ส.นภัศราบอกว่า เมื่อเห็นโอกาสจึงชวนคนไทยอีก 5 คน หนีออกมาด้วยกัน ได้แก่

• น.ส.กมลเนตร อายุ 45 ปี ชาวนครราชสีมา
• น.ส.รุ่ง อายุ 35 ปี ชาวอุทัยธานี
• น.ส.บุญยารัตน์ อายุ 29 ปี ชาวนครปฐม
• นายกิตติศักดิ์ อายุ 27 ปี ชาวขอนแก่น
• นายอาทิมา อายุ 25 ปี ชาวหนองคาย

ทั้งหมดนั่งรถรับจ้างไปลงบริเวณป่าไผ่ใกล้ชายแดน ก่อนวิ่งฝ่ากลับเข้าประเทศไทย และมีทหารไทยตามแนวชายแดนช่วยเหลือจนเข้าพื้นที่จังหวัดสระแก้วได้

หลังจากนั้น เจ้าหน้าที่ส่งทุกคนเข้าสู่กระบวนการคัดกรอง และมีการเปรียบเทียบปรับตามขั้นตอน เนื่องจากเข้าออกชายแดนผิดกฎหมาย ก่อนแยกย้ายกลับภูมิลำเนา

ด้านน.ส.นภัศราเข้าแจ้งความที่ สภ.เชียงแสน ระบุว่าถูกหลอกไปทำงานต่างประเทศจนเข้าข่ายเป็นเหยื่อค้ามนุษย์

ตำรวจเตือน งานง่ายเงินดีผิดปกติ ให้ระวังการชวนไปทำงานชายแดน

พล.ต.ต.มานพกล่าวว่า ดีใจที่ครอบครัวได้ลูกสาวกลับมาอย่างปลอดภัย พร้อมย้ำเตือนประชาชนให้ระวังการชักชวนผ่านเฟซบุ๊ก โดยเฉพาะงานแอดมินที่บอกว่าไม่ต้องมีทักษะ งานสบาย แต่ให้เงินเดือนสูง 20,000-40,000 บาท เพราะถือว่าน่าสงสัย

ยิ่งถ้ามีการนัดให้เดินทางไปพื้นที่ชายแดนไทยกัมพูชา ให้คิดว่าเป็นพื้นที่เสี่ยง และอาจถูกพาออกนอกประเทศได้

“ไม่มีงานไหนให้ข้อเสนอง่าย แต่ได้เงินแพงแบบนี้” เขากล่าว

ส่วนคดีนี้ ตำรวจจะสอบปากคำและตรวจสอบหลักฐาน เพื่อดำเนินการตามขั้นตอนต่อไป

ข่าวที่กำลังเป็นที่นิยม

กรมควบคุมมลพิษชู &ร่องบอนโมเดล& เชียงรายเป็นต้นแบบชุมชนปลอดเผา, เผยฝุ่น PM2.5 ภาคเหนือ