เชียงราย - Chiang Rai News
พิษสารหนูแม่น้ำสาย-รวก ฉุดยอดขายผักแม่สายร่วงเกินครึ่ง
เชียงราย— ยอดขายผักสดที่ตลาดป่ายาง อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย ดิ่งลงกว่าร้อยละ 50 ในสัปดาห์นี้ หลังผู้บริโภคตื่นตระหนกต่อวิกฤตการปนเปื้อนสารพิษในแม่น้ำสายและแม่น้ำรวก บีบให้แม่ค้าต้องงัดคลิปวิดีโอระบบน้ำหยดในแปลงปลูกขึ้นมาเปิดโชว์ลูกค้าเพื่อยืนยันความปลอดภัย พร้อมยอมแบกรับต้นทุนค่าขนส่งที่พุ่งสูงขึ้นเพื่อไปรับผักจากแหล่งเพาะปลูกนอกพื้นที่เสี่ยงแทน
สถานการณ์ดังกล่าวสะท้อนแรงกระเพื่อมทางเศรษฐกิจที่ลุกลามจากวิกฤตสิ่งแวดล้อมข้ามพรมแดนสู่ปากท้องชาวบ้านโดยตรง เมื่อความไม่เชื่อมั่นต่อคุณภาพน้ำเพื่อการเกษตรทำให้ผู้ซื้อชะลอการจับจ่าย ส่งผลให้เกษตรกรและผู้ค้าปลีกในพื้นที่ชายแดนต้องเร่งเรียกร้องให้รัฐบาลจัดหาแหล่งน้ำสะอาดในประเทศมาทดแทนโดยด่วน ก่อนที่ห่วงโซ่อาหารและอาชีพของคนในพื้นที่จะพังทลายลงไปมากกว่านี้
ประเด็นสำคัญ
• ยอดขายผักที่ตลาดป่ายาง อ.แม่สาย ลดลงกว่าครึ่งหนึ่ง เนื่องจากผู้บริโภคกังวลว่าผักในพื้นที่อาจรดน้ำจากแม่น้ำสายและแม่น้ำรวกที่ปนเปื้อนสารพิษ
• ผู้ค้าต้องปรับตัวด้วยการเปิดคลิปวิดีโอระบบน้ำหยดยืนยันแหล่งที่มา และหันไปรับผักจากพื้นที่ปลอดภัยซึ่งทำให้ต้นทุนค่าขนส่งและราคาขายส่งสูงขึ้น
• เครือข่ายภาคประชาชนปกป้องแม่น้ำ กก สาย รวก โขง เตรียมรวมพลใหญ่หน้าด่านพรมแดนแม่สายในวันที่ 22 พฤศจิกายนนี้ เพื่อกดดันรัฐบาลเร่งแก้ปัญหาอย่างเป็นรูปธรรม
เปิดคลิปน้ำหยดกู้ความเชื่อมั่นกลางตลาดป่ายาง
บรรยากาศการซื้อขายที่ตลาดป่ายางเมื่อวันอังคารที่ผ่านมาเต็มไปด้วยความระแวดระวัง บรรดาพ่อค้าแม่ค้าต่างหยิบโทรศัพท์มือถือขึ้นมาเปิดคลิปวิดีโอการทำงานของระบบน้ำหยดในสวนผักให้ลูกค้าดูทีละราย เพื่อพิสูจน์ว่าผลผลิตบนแผงไม่ได้ใช้น้ำจากลำน้ำธรรมชาติที่ปนเปื้อน
นางสาวน้ำฝน ใยยาว แม่ค้าขายผักในตลาดป่ายาง เปิดเผยว่า แม้จำนวนคนเดินตลาดจะยังใกล้เคียงเดิม แต่ปริมาณการซื้อกลับหดตัวลงอย่างหนัก ปัจจัยซ้ำเติมมาจากภาวะเศรษฐกิจชะลอตัว ค่าครองชีพที่สูงขึ้น และความหวาดกลัวเรื่องความปลอดภัยทางอาหาร ลูกค้าส่วนใหญ่จะซักถามอย่างละเอียดว่าผักปลูกที่ไหนและใช้น้ำอะไรรด จนผู้ค้าต้องหาหลักฐานภาพถ่ายและวิดีโอมายืนยัน
แม่ค้าหลายรายตัดสินใจเปลี่ยนไปรับผักจากแปลงเกษตรที่ใช้น้ำบาดาลหรือแหล่งน้ำปิดที่ปลอดสารพิษแทน การเปลี่ยนเส้นทางรับซื้อทำให้ค่าขนส่งและต้นทุนราคาขายส่งขยับสูงขึ้นทันที แต่ผู้ค้าก็จำใจต้องแบกรับภาระนี้ไว้เพื่อรักษาฐานลูกค้าประจำไม่ให้หายไปจนหมด
เจาะต้นตอสารหนูข้ามพรมแดนกับข้อจำกัดแหล่งน้ำท้องถิ่น
วิกฤตความเชื่อมั่นครั้งนี้มีรากเหง้ามาจากปัญหาสิ่งแวดล้อมข้ามพรมแดนที่สะสมต่อเนื่อง ผลการตรวจสอบคุณภาพน้ำผิวดินของ กรมควบคุมมลพิษ บริเวณชุมชนหัวฝาย อำเภอแม่สาย พบการปนเปื้อนของสารหนูในแม่น้ำสายสูงถึง 0.28 มิลลิกรัมต่อลิตร ซึ่งเกินกว่าค่ามาตรฐานแหล่งน้ำผิวดินของไทยที่กำหนดไว้ไม่เกิน 0.01 มิลลิกรัมต่อลิตร ถึง 28 เท่า ขณะที่ กระทรวงสาธารณสุข เพิ่งออกมายอมรับเมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน ว่าตรวจพบค่าสารหนูเกินมาตรฐานในร่างกายของประชาชนบางส่วนในลุ่มน้ำกกและน้ำรวก พร้อมเตือนให้หลีกเลี่ยงการสัมผัสน้ำและตะกอนดิน
รายงานการติดตามเส้นทางมลพิษระบุว่า สารโลหะหนักเหล่านี้ถูกชะล้างลงมาจากพื้นที่ทำเหมืองแร่หายากและเหมืองทองคำบริเวณต้นน้ำในรัฐฉาน ประเทศเมียนมา ก่อนไหลบ่าลงสู่แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก และแม่น้ำกกซึ่งเป็นเส้นเลือดใหญ่หล่อเลี้ยงพื้นที่เกษตรกรรมของจังหวัดเชียงราย การต้มน้ำไม่สามารถกำจัดสารหนูออกไปได้ ทำให้ชาวบ้านในพื้นที่ชายแดนเผชิญความยากลำบากในการดำรงชีวิตและต้องแบกรับค่าใช้จ่ายซื้อน้ำดื่มบรรจุขวดเพิ่มขึ้น
ในเชิงภูมิศาสตร์ เกษตรกรริมฝั่งแม่น้ำสายและแม่น้ำรวกมีทางเลือกด้านแหล่งน้ำจำกัดอย่างยิ่ง เมื่อแม่น้ำสายหลักกลายเป็นพื้นที่เสี่ยงต่อการปนเปื้อน การสูบน้ำขึ้นมาใช้เพาะปลูกย่อมกระทบต่อความเชื่อมั่นของผู้บริโภคโดยตรง ชาวบ้านในพื้นที่จึงเรียกร้องให้หน่วยงานรัฐเร่งพัฒนาแหล่งกักเก็บน้ำและระบบชลประทานภายในประเทศขึ้นมาทดแทนอย่างเร่งด่วน เพื่อลดการพึ่งพาลำน้ำชายแดนที่ควบคุมคุณภาพจากต้นทางไม่ได้
ภาคประชาชนนัดรวมพลใหญ่หน้าด่านแม่สาย 22 พ.ย. นี้
แรงกดดันจากผลกระทบที่เกิดขึ้นจริงทำให้ภาคประชาสังคมเตรียมยกระดับการเคลื่อนไหว นายนิวัฒน์ ร้อยแก้ว ประธาน กลุ่มรักษ์เชียงของ ประเมินว่าสถานการณ์ในอำเภอแม่สายเข้าขั้นวิกฤตสูงสุด เพราะไม่ได้ทำลายเพียงรายได้ของเกษตรกรและพ่อค้าแม่ค้าในวันนี้ แต่ยังคุกคามสุขภาพและอนาคตของคนรุ่นต่อไปอย่างไม่อาจประเมินค่าได้
นายนิวัฒน์ยืนยันว่า ในวันที่ 22 พฤศจิกายนนี้ เครือข่ายภาคประชาชนปกป้องแม่น้ำ กก สาย รวก โขง จะจัดกิจกรรมรณรงค์ครั้งใหญ่บริเวณหน้าด่านพรมแดนแม่สาย เพื่อส่งเสียงสะท้อนถึงรัฐบาลให้เร่งดำเนินมาตรการแก้ไขปัญหาอย่างจริงจัง ทั้งการเจรจาความร่วมมือด้านคุณภาพน้ำกับประเทศเพื่อนบ้านอย่างเป็นรูปธรรม และการเยียวยาจัดหาแหล่งน้ำสะอาดให้เกษตรกรไทยสามารถกลับมาเพาะปลูกได้อย่างปลอดภัยอีกครั้ง
ข่าวที่กำลังเป็นที่นิยม
ก.เกษตรฯ ขีดเส้นพื้นที่เสี่ยงเชียงราย กู้เชื่อมั่นสินค้า
รมว.สธ. เตือนต้มน้ำไม่กำจัดสารหนู แม่น้ำเชียงรายเกินเกณฑ์
เชียงราย - Chiang Rai News
แม่สายตรวจน้ำ 30 จุดไร้สารหนู ย้ำต้มน้ำไม่ช่วยกำจัดพิษ
เชียงราย — เจ้าหน้าที่สาธารณสุขอำเภอแม่สายตรวจคัดกรองตัวอย่างน้ำดื่มและน้ำใช้ในพื้นที่เสี่ยง 30 รายการเมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายนที่ผ่านมา ผลเบื้องต้นผ่านเกณฑ์ปลอดภัยทั้งหมด ท่ามกลางวิกฤตการปนเปื้อนสารหนูและโลหะหนักในแม่น้ำสายที่พุ่งสูงเกินค่ามาตรฐาน
สำนักงานสาธารณสุขอำเภอแม่สายร่วมกับโรงพยาบาลแม่สายและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลทุกแห่ง ลงพื้นที่เก็บตัวอย่างน้ำเพื่อสกัดความเสี่ยงด้านสุขภาพและสร้างความเชื่อมั่นแก่ประชาชน พร้อมเตือนย้ำว่าความร้อนจากการต้มน้ำไม่สามารถทำลายหรือกำจัดสารหนูและโลหะหนักออกจากน้ำได้
ประเด็นสำคัญ• ตัวอย่างน้ำ 30 รายการในอำเภอแม่สาย ทั้งน้ำดื่มบรรจุภาชนะ น้ำโรงเรียน น้ำแข็ง น้ำบาดาล และแหล่งน้ำธรรมชาติ ผ่านการคัดกรองเบื้องต้นทั้งหมด • ทีมสาธารณสุขใช้ชุดตรวจ M-Sense ของนาโนเทค สวทช. คัดกรองภาคสนามอย่างรวดเร็ว แต่ผลดังกล่าวยังใช้แทนการตรวจยืนยันในห้องปฏิบัติการไม่ได้ • การต้มน้ำเดือดไม่ช่วยกำจัดสารหนูและโลหะหนัก ประชาชนต้องเลี่ยงการนำน้ำจากแม่น้ำสายมาดื่มหรือปรุงอาหารโดยตรง |
ปูพรมตรวจ 5 แหล่งน้ำเสี่ยงด้วยเทคโนโลยีภาคสนาม
ปฏิบัติการเก็บตัวอย่างเมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน ครอบคลุมแหล่งน้ำที่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันของชาวแม่สายโดยตรง ได้แก่ น้ำดื่มบรรจุภาชนะ น้ำบริโภคในโรงเรียน โรงงานผลิตน้ำแข็ง บ่อน้ำบาดาล และแหล่งน้ำธรรมชาติในพื้นที่
เจ้าหน้าที่สาธารณสุขเลือกใช้ ชุดตรวจโลหะหนักแบบพกพา M-Sense ซึ่งพัฒนาโดยศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (นาโนเทค) สังกัดสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) นวัตกรรมนี้ใช้เทคนิคเคมีไฟฟ้าในการวัดปริมาณโลหะหนักภาคสนาม ช่วยให้ทีมปฏิบัติงานรู้ผลคัดกรองเบื้องต้นได้ทันทีโดยไม่ต้องรอส่งตัวอย่างเข้าส่วนกลาง ผลตรวจทั้ง 30 รายการไม่พบการปนเปื้อนเกินเกณฑ์คัดกรอง สอดคล้องกับรายงานการสุ่มตรวจโรงผลิตน้ำในพื้นที่ของไทยรัฐออนไลน์ที่ระบุว่าโรงผลิตน้ำกว่า 30 แห่งในแม่สายยังอยู่ในเกณฑ์ปกติ
เบื้องหลังวิกฤตมลพิษข้ามพรมแดนและผลกระทบต่อชุมชน
มาตรการเฝ้าระวังเชิงรุกครั้งนี้เกิดขึ้นหลังกรมควบคุมมลพิษตรวจพบสารหนูในแม่น้ำสายบริเวณชุมชนหัวฝายสูงถึง 0.28 มิลลิกรัมต่อลิตร ซึ่งเกินค่ามาตรฐานน้ำผิวดินของไทยถึง 28 เท่า การวิเคราะห์ทางสิ่งแวดล้อมชี้ว่ามลพิษข้ามพรมแดนดังกล่าวมีต้นตอสำคัญจากการทำเหมืองแร่บริเวณต้นน้ำฝั่งเมียนมา สารหนูที่หลุดรอดจากชั้นหินไม่เพียงละลายกลืนไปกับมวลน้ำจนมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า แต่ยังเกาะติดแน่นกับตะกอนดินโคลนที่ไหลหลากลงสู่ลุ่มน้ำสาย ลุ่มน้ำกก และลุ่มน้ำรวกในจังหวัดเชียงราย
วิกฤตดังกล่าวสร้างแรงสั่นสะเทือนต่อเศรษฐกิจฐานรากของอำเภอแม่สายอย่างหนัก เกษตรกรผู้ปลูกข้าวและพืชผักริมน้ำเผชิญความกังวลเรื่องสารตกค้างในผลผลิตและยอดขายที่ชะลอตัว ขณะที่รัฐบาลและกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมเพิ่งส่งมอบชุดตรวจ M-Sense ให้สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงรายเมื่อกลางเดือนพฤศจิกายน เพื่อขยายขีดความสามารถการเฝ้าระวังในระดับชุมชนให้ทันท่วงที
ข้อจำกัดการคัดกรองและแนวทางป้องกันภัยใกล้ตัว
แม้ผลตรวจเบื้องต้นทั้ง 30 ตัวอย่างจะผ่านเกณฑ์ แต่สำนักงานสาธารณสุขอำเภอแม่สายระบุชัดเจนว่าชุดตรวจ M-Sense เป็นเพียงเครื่องมือคัดกรองด่านแรกเฉพาะจุดที่เก็บตัวอย่างเท่านั้น ผลลัพธ์นี้ไม่ใช่ใบรับรองความปลอดภัยของแหล่งน้ำทั้งหมด และไม่สามารถใช้ทดแทนการวิเคราะห์ยืนยันในห้องปฏิบัติการตามวิธีมาตรฐานได้
โลหะหนักไม่ใช่เชื้อโรค ความร้อนจากเตาจึงฆ่ามันไม่ได้ การต้มน้ำเดือดทำให้น้ำระเหยออกไปบางส่วน ซึ่งอาจยิ่งทำให้ความเข้มข้นของสารหนูที่หลงเหลืออยู่ในหม้อสูงขึ้นกว่าเดิม เจ้าหน้าที่สาธารณสุขจึงขอให้ประชาชนงดนำน้ำจากแม่น้ำสายมาดื่มหรือประกอบอาหารโดยตรง เลือกซื้อน้ำดื่มและน้ำแข็งจากโรงงานที่ได้รับอนุญาตตามมาตรฐาน อย. และติดตามประกาศแจ้งเตือนจากเครือข่ายบริการสุขภาพในพื้นที่อย่างใกล้ชิด
ข่าวที่กำลังเป็นที่นิยม
ภัยเงียบ! สารหนูในแม่น้ำกกและสายยังสูงเกินเกณฑ์
เชียงรายเป็นเจ้าภาพจัดเทศกาลกาแฟปางขอนครั้งแรก
เชียงราย - Chiang Rai News
ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงรายสนับสนุนการฝึกทักษะสมองในศูนย์เด็ก 391 แห่ง
เชียงราย – นายชูชีพ พงษ์ไชย ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย เห็นชอบแผนยกระดับการเรียนรู้เด็กปฐมวัยทั้งจังหวัด เดินหน้าขับเคลื่อนโครงการพัฒนาเด็กปฐมวัยแบบบูรณาการผ่านการเรียนรู้ด้วยการลงมือปฏิบัติโดยยึดเด็กเป็นศูนย์กลาง (ICAP) ควบคู่การฝึกทักษะสมองส่วนหน้า (EF) ตั้งเป้าขยายผลให้ครอบคลุมศูนย์พัฒนาเด็กเล็กทั้งหมด 391 แห่ง ในพื้นที่ 18 อำเภอ มติดังกล่าวเกิดขึ้นหลังการประชุมร่วมกับคณะผู้บริหารโรงพยาบาล หน่วยงานการศึกษา สาธารณสุข และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ณ ห้องรับรองศาลากลางจังหวัดเชียงราย เมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน 2569
แผนงานนี้มุ่งปรับสภาพแวดล้อมห้องเรียนและสร้างระบบพี่เลี้ยงเพื่อพัฒนาสมองเด็กตั้งแต่ในครรภ์จนถึงอายุ 6 ปี ผู้ว่าราชการจังหวัดสั่งเร่งปรับปรุงคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการที่รับผิดชอบให้เป็นปัจจุบัน พร้อมเดินหน้าสื่อสารสร้างความเข้าใจกับผู้บริหารท้องถิ่นทั่วจังหวัดเพื่อให้ขับเคลื่อนงานในทิศทางเดียวกัน ความร่วมมือนี้จะช่วยวางรากฐานทักษะชีวิตและสร้างภูมิคุ้มกันทางพฤติกรรมให้เยาวชนเชียงรายในระยะยาว
ประเด็นสำคัญ• ขยายผลครบทุกอำเภอ: ผู้ว่าฯ เชียงรายเห็นชอบขยายโครงการ ICAP ควบคู่ทักษะสมอง EF สู่ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก 391 แห่ง ครอบคลุม 18 อำเภอ • ปรับโครงสร้างคณะทำงาน: สั่งเร่งปรับปรุงคำสั่งคณะกรรมการ 2 ชุดหลักให้ทันสมัย พร้อมดึงองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นร่วมขับเคลื่อนอย่างเป็นเอกภาพ • ต่อยอดฐานราก 10 ปี: ขยายผลจากความสำเร็จด้าน EF ในอำเภอพญาเม็งรายตั้งแต่ปี 2559 และโครงการนำร่อง ICAP ในอำเภอแม่สรวย เชียงของ และพาน |
ผสานพลัง ICAP และทักษะสมอง EF ปูพื้นฐานเด็กปฐมวัย
ในที่ประชุม นายอุดม ปกป้องบวรกุล นายอำเภอพาน พญ.อัมพวัน ศรีครุฑรานันท์ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลพาน และ นพ.นภปฎล พรรณราย ผู้อำนวยการโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชเชียงของ ได้นำ นพ.สันติ ลาภเบญจกุล ผู้อำนวยการโครงการจาก มูลนิธิยุวพัฒน์ เข้าพบผู้ว่าราชการจังหวัดเพื่อวางกรอบความร่วมมือ โครงการ ICAP ดำเนินการมากว่า 10 ปี มีเครือข่ายกว่า 1,700 ห้องเรียนใน 76 จังหวัดทั่วประเทศ จุดเด่นคือการเปลี่ยนบทบาทครูเป็นผู้สนับสนุน พร้อมจัดมุมเรียนรู้และกิจวัตรประจำวันที่เปิดโอกาสให้เด็กวางแผน ลงมือทำ และทบทวนตนเอง
พญ.อัมพวัน ระบุว่าการฝึกทักษะสมองส่วนหน้า หรือ Executive Functions (EF) ในช่วงอายุ 3–6 ปี ช่วยให้เด็กคิดเป็น ควบคุมอารมณ์ได้ และแก้ปัญหาอย่างเหมาะสม “การพัฒนา EF ไม่ควรมุ่งเน้นเฉพาะตัวเด็กเท่านั้น แต่ต้องให้ความสำคัญตั้งแต่การส่งเสริมสุขภาวะของมารดา ครอบครัว ครู และผู้ดูแลเด็ก เพื่อให้ทุกคนมีความรู้ความเข้าใจและมีทักษะในการส่งเสริมพัฒนาการเด็กอย่างถูกต้องและต่อเนื่อง” พญ.อัมพวัน กล่าว โดยจังหวัดจะขับเคลื่อนผ่านคณะอนุกรรมการส่งเสริมการพัฒนาเด็กปฐมวัยจังหวัดเชียงราย และคณะกรรมการพัฒนาและส่งเสริมทักษะสมองส่วนหน้าจังหวัดเชียงราย
ย้อนรอยทศวรรษต้นแบบและยุทธศาสตร์สกัดภัยยาเสพติด
การขยายผลนี้ต่อยอดจากความสำเร็จในระดับพื้นที่ตลอด 10 ปีที่ผ่านมา เชียงรายบุกเบิกทักษะ EF อย่างจริงจังตั้งแต่ปี 2559 ที่อำเภอพญาเม็งราย โดย พญ.อัมพวัน ซึ่งขณะนั้นเป็นผู้อำนวยการโรงพยาบาลพญาเม็งราย ได้ประสานสถาบันรักลูกเลิร์นนิ่งกรุ๊ป มูลนิธิตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย และ สสส. สร้างต้นแบบการทำงานร่วมกันระหว่างแพทย์ ครู และผู้ปกครอง ดังเช่น ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านแม่เปา ที่เป็นแหล่งผลิตสื่อพัฒนาสมองเด็ก ก่อนขยายไปยังอำเภอเวียงแก่น เชียงของ และพาน
ในบริบทพื้นที่ชายแดนภาคเหนือ การสร้างทักษะสมองตั้งแต่วัยเล็กยังเชื่อมโยงโดยตรงกับความมั่นคงทางสังคม เนื่องจากเชียงรายเป็นพื้นที่หน้าด่านที่เผชิญปัญหาการแพร่ระบาดของสารเสพติด สำนักงาน ป.ป.ส. และภาคีเครือข่าย จึงนำแนวทาง EF มาเป็นยุทธศาสตร์ป้องกันยาเสพติดระดับชาติ งานวิจัยทางประสาทวิทยาชี้ชัดว่าเด็กที่มีทักษะยับยั้งชั่งใจและคิดยืดหยุ่นจะมีความเสี่ยงต่อพฤติกรรมเสพติดต่ำกว่าเมื่อเข้าสู่วัยรุ่น
ปักหมุดเต็มพื้นที่ เชื่อมต่อชั้นอนุบาลและประถมศึกษา
โครงการ ICAP ในเชียงรายเริ่มต้นแห่งแรกที่ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กตำบลท่าก๊อ อำเภอแม่สรวย ก่อนขยายผลในอำเภอเชียงของช่วงปี 2567–2569 รวม 29 แห่ง แบ่งเป็นรูปแบบ A ที่ทีมโครงการลงพื้นที่ดูแลเชิงลึก 8 แห่ง และรูปแบบ B ที่เครือข่ายครูและท้องถิ่นขยายผลเอง 21 แห่ง ล่าสุดในปี 2569 ได้ขยายรูปแบบ A ในอำเภอพานอีก 4 แห่ง ผลการประเมินยืนยันว่าเด็กที่ได้รับการฝึกฝนสม่ำเสมอมีพัฒนาการด้านสมองดีขึ้นชัดเจน
นายชูชีพ พงษ์ไชย ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย ย้ำว่าการลงทุนในเด็กปฐมวัยคือรากฐานระยะยาวที่สำคัญที่สุด โดยมอบหมายให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งประสานองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นซึ่งดูแลศูนย์พัฒนาเด็กเล็กทั้ง 391 แห่งโดยตรง เป้าหมายต่อไปไม่เพียงยกระดับศูนย์เด็กเล็กให้ครบทุกอำเภอ แต่ยังเตรียมต่อยอดกระบวนการเรียนรู้แบบยึดเด็กเป็นศูนย์กลางไปสู่ชั้นอนุบาลและประถมศึกษา เพื่อสร้างระบบนิเวศทางการศึกษาที่ยั่งยืนให้เยาวชนเชียงราย
ข่าวที่กำลังเป็นที่นิยม
เชียงรายจี้รัฐแก้พิษน้ำข้ามแดน ชงตั้งบ่อดักตะกอน
ปภ.เชียงรายเร่งส่งน้ำช่วย 2 หมู่บ้านเชียงของ พบสารหนูพุ่ง
เชียงราย - Chiang Rai News
เชียงรายจี้รัฐแก้พิษน้ำข้ามแดน ชงตั้งบ่อดักตะกอน
เชียงราย — จังหวัดเชียงรายร่วมประชุมทางไกลกับคณะอนุกรรมาธิการสภาผู้แทนราษฎรเมื่อวันพุธที่ผ่านมา เพื่อเร่งวางมาตรการรับมือวิกฤตมลพิษทางน้ำข้ามแดน หลังสารหนูและตะกอนขุ่นพุ่งสูงจนกระทบระบบผลิตน้ำประปาในอำเภอแม่สาย พร้อมเสนอแผนแก้ปัญหาที่ต้นเหตุอย่างเป็นระบบ
นายประเสริฐ จิตต์พลีชีพ รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย พร้อมหัวหน้าส่วนราชการ หารือร่วมกับนายภัทรพงษ์ ลีลาภัทร์ ประธานคณะกรรมาธิการการป้องกันและบรรเทาผลกระทบจากภัยธรรมชาติและสาธารณภัย สภาผู้แทนราษฎร ที่ศาลากลางจังหวัดเชียงราย การประชุมมุ่งเน้นการรักษาเสถียรภาพการผลิตน้ำประปาเฉพาะหน้าและการเจรจาระหว่างประเทศเพื่อหยุดยั้งสารพิษจากต้นน้ำ
ประเด็นสำคัญ• การประปาส่วนภูมิภาคสาขาแม่สายฟื้นฟูการผลิตน้ำประปาได้เต็มกำลังร้อยละ 100 แล้ว หลังความขุ่นของน้ำดิบทำให้ต้องหยุดจ่ายน้ำชั่วคราว • จังหวัดสำรองบ่อบาดาล 12 บ่อบริเวณถ้ำหลวงและแหล่งน้ำธรรมชาติหนองน้ำพุ พร้อมตั้งจุดบริการน้ำดื่มสะอาดรับมือเหตุฉุกเฉิน • เชียงรายเสนอ 3 แนวทางระยะยาว ได้แก่ การแก้ปัญหาต้นทางข้ามแดน การยกระดับห้องแล็บตรวจสารพิษ และการสร้างบ่อดักตะกอนก่อนเข้าพื้นที่เกษตร |
เบื้องหลังวิกฤตสารหนูและเหมืองแร่ต้นน้ำ
ปัญหามลพิษทางน้ำในอำเภอแม่สายทวีความรุนแรงต่อเนื่องมานานกว่า 2 ปี จากกิจกรรมเหมืองแร่ในพื้นที่ต้นน้ำฝั่งประเทศเมียนมา ข้อมูลจากรายงานเส้นทางมลพิษสารหนูของไทยพีบีเอสระบุว่า ตะกอนดินและโลหะหนักจากชั้นหินถูกชะล้างลงสู่แม่น้ำสายและแม่น้ำกก จนตรวจพบค่าสารหนูพุ่งสูงถึง 0.284 มิลลิกรัมต่อลิตร หรือเกินค่ามาตรฐานน้ำผิวดินของไทยถึง 28 เท่า
สถานการณ์ดังกล่าวกระทบโดยตรงต่อทั้งระบบประปาและภาคเกษตรกรรมริมชายแดน สภาองค์กรของผู้บริโภคชี้ให้เห็นว่าความขุ่นที่พุ่งสูงในช่วงต้นเดือนพฤศจิกายนทำให้การผลิตน้ำประปาสะดุด ขณะเดียวกันเกษตรกรและผู้บริโภคต่างกังวลเรื่องสารหนูและตะกั่วตกค้างในพืชผักและห่วงโซ่อาหารในชีวิตประจำวัน
ฟื้นกำลังผลิตประปาและสำรองบ่อบาดาลถ้ำหลวง
นายประเสริฐรายงานต่อที่ประชุมว่า การประปาส่วนภูมิภาคเร่งแก้ไขจนฟื้นกำลังการผลิตได้ร้อยละ 60 ในวันแรก ก่อนเพิ่มเป็นร้อยละ 80 และกลับมาจ่ายน้ำได้เต็มกำลังร้อยละ 100 ในปัจจุบัน เจ้าหน้าที่ยังคงตรวจวัดค่าความขุ่นและคุณภาพน้ำอย่างต่อเนื่อง พร้อมตั้งกลุ่มสื่อสารด่วนระหว่างผู้บริหารและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
จังหวัดยังจัดทำแผนเผชิญเหตุสำรองแหล่งน้ำดิบในอำเภอแม่สาย ครอบคลุมแหล่งน้ำธรรมชาติหนองน้ำพุและบ่อบาดาลบริเวณถ้ำหลวง รวม 12 บ่อ ประกอบด้วยบ่อใหม่ของกรมทรัพยากรน้ำ 4 บ่อ และบ่อเดิม 8 บ่อจากปฏิบัติการช่วยเหลือทีมหมูป่าอะคาเดมี ศูนย์ป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย เขต 15 ยังนำรถผลิตน้ำดื่มมาประจำที่ว่าการอำเภอแม่สาย ควบคู่กับเครื่องกรองน้ำพระราชทานเพื่อแจกจ่ายน้ำสะอาดแก่ประชาชน
ข้อเสนอ 3 ด้านแก้ปัญหาระยะยาวและแรงกดดันเจรจา
สำหรับการแก้ไขระยะยาว จังหวัดเชียงรายเสนอ 3 มาตรการเร่งด่วน ข้อแรกคือการจัดการแหล่งกำเนิดมลพิษข้ามแดนร่วมกับกระทรวงการต่างประเทศและกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ข้อสองคือการยกระดับห้องปฏิบัติการตรวจสารพิษให้รายงานผลแบบใกล้เคียงเวลาจริง หลังพบความล่าช้าจากตัวอย่างน้ำเดือนสิงหาคมที่เพิ่งทราบผลตรวจสารหนูในเดือนตุลาคม พร้อมเร่งแยกแยะสาเหตุการปนเปื้อนในพืชผักนอกเขตลุ่มน้ำ
ข้อสาม จังหวัดเสนอศึกษาการสร้างบ่อดักตะกอนและระบบดูดซับสารพิษบริเวณฝายเชียงรายและฝายชลประทานแม่สาย เพื่อกรองโลหะหนักก่อนน้ำไหลเข้าสู่พื้นที่เกษตรและปศุสัตว์ ด้านนายภัทรพงษ์ ลีลาภัทร์ย้ำให้รัฐบาลเตรียมข้อมูลให้พร้อมก่อนการประชุมร่วมไทย-เมียนมาวันที่ 25-26 พฤศจิกายนนี้ และเสนอให้ย้ายเวทีเจรจามาจัดที่อำเภอแม่สายเพื่อให้ทุกฝ่ายเห็นสภาพปัญหาจริงในพื้นที่
ข่าวที่กำลังเป็นที่นิยม
ปภ.เชียงรายเร่งส่งน้ำช่วย 2 หมู่บ้านเชียงของ พบสารหนูพุ่ง
เชียงรายเร่งสร้างฝายดักตะกอนกก-สาย สกัดสารพิษข้ามพรมแดน
-
ข่าว - News4 วันที่แล้ว
นักท่องเที่ยวเสียชีวิตจากการพลัดตกจากที่สูง ณ แคมป์บนภูเขาแม่ฮ่องสอน
-
เชียงราย - Chiang Rai News5 วันที่แล้ว
เจ้าของร้านรับส่งพัสดุเชียงราย ครอบครองยาบ้ากว่า 358,000 เม็ด
-
ข่าวระดับชาติ - National6 วันที่แล้ว
สธ.เตือนสารหนูปน 6 ลุ่มน้ำ ย้ำต้มเดือดไม่ช่วยกำจัดพิษ
-
เชียงราย - Chiang Rai News6 วันที่แล้ว
การทำเหมืองทองคำแม่น้ำโขงในลาวจุดชนวนความโกรธแค้นในเชียงราย

