ชุดฉุกเฉิน 72 ชั่วโมงในไทย: เตรียมอะไรให้พร้อมอพยพ

ช่วงน้ำท่วม ไฟดับ หรือมีคำสั่งให้อพยพ การต้องรวบรวมของจำเป็นทีละชิ้นอาจทำให้เสียเวลา กระเป๋าฉุกเฉินที่จัดไว้พร้อมหยิบช่วยให้คุณดูแลตัวเองและครอบครัวได้ในช่วงแรก โดยมีของจำเป็นติดตัวเมื่อออกจากบ้าน

การเตรียมของให้พอใช้ราว 72 ชั่วโมงเป็นกรอบวางแผน ไม่ใช่มาตรฐานทางการของหน่วยงานไทยที่ยืนยันได้ ของในกระเป๋าควรเหมาะกับความเสี่ยงในพื้นที่และความต้องการของสมาชิกแต่ละคน

เริ่มจากประเมินสถานการณ์และสิ่งจำเป็นของคนในบ้าน แล้วจัดกระเป๋าให้พร้อมหยิบตาม แนวทางอพยพหนีน้ำท่วมในประเทศไทย

ประเด็นสำคัญที่ควรรู้

• ชุดฉุกเฉิน 72 ชั่วโมงเป็นกรอบช่วยวางแผน ไม่ใช่มาตรฐานทางการที่ยืนยันว่าทุกบ้านต้องเตรียมของเหมือนกัน ควรปรับตามความเสี่ยงในพื้นที่และจำนวนสมาชิก
• เตรียมน้ำดื่มสะอาดกับอาหารที่เก็บได้นานและรับประทานได้ทันที หากเกิดน้ำท่วม กรมอนามัยแนะนำให้สำรองอาหารแห้งหรืออาหารกระป๋องอย่างน้อย 3–5 วัน
• ใส่ยาประจำตัว อุปกรณ์ปฐมพยาบาล ไฟฉาย และแบตเตอรี่สำรอง พร้อมเพิ่มของใช้เฉพาะสำหรับเด็ก ผู้สูงอายุ ผู้มีโรคประจำตัว หรือสัตว์เลี้ยง
• เก็บสำเนาบัตรประชาชน เอกสารสำคัญ และข้อมูลติดต่อฉุกเฉินในซองกันน้ำ พร้อมเงินสดบางส่วน ตาม แนวทางเตรียมกระเป๋าฉุกเฉินของกระทรวงสาธารณสุข
• วางกระเป๋าไว้ใกล้ทางออกและหยิบได้ทันที ตรวจวันหมดอายุของยาและอาหารเป็นระยะ พร้อมทบทวน รายการของจำเป็นในชุดฉุกเฉินสำหรับครัวเรือนไทย

จัดชุดฉุกเฉิน 72 ชั่วโมงในไทยให้เหมาะกับบ้าน

ชุดฉุกเฉิน 72 ชั่วโมงช่วยให้แต่ละครอบครัววางแผนของจำเป็นสำหรับช่วงแรกที่ต้องรับมือเหตุหรืออพยพ แต่ควรจัดให้เหมาะกับจำนวนคน สุขภาพ และความเสี่ยงในพื้นที่ ไม่ใช่เตรียมของเหมือนกันทุกบ้าน

ในที่นี้ 72 ชั่วโมงเป็นกรอบวางแผน ไม่ใช่ข้อกำหนดตายตัวว่าทุกบ้านต้องมีของชนิดหรือปริมาณเดียวกัน ควรติดตามคำเตือนและคำแนะนำล่าสุดจากหน่วยงานรัฐ รวมถึงตรวจ คู่มือเตรียมตัวรับมือภัยพิบัติของ ปภ.

เริ่มจากความเสี่ยงและความต้องการของคนในบ้าน

นับสมาชิกทุกคน แล้วพิจารณาอายุ โรคประจำตัว ยาที่ต้องใช้ อุปกรณ์ช่วยเดิน และของจำเป็นสำหรับสัตว์เลี้ยง เช่น อาหารหรือสายจูง หากมีเด็กเล็กหรือผู้สูงอายุ ควรเตรียมสิ่งของที่ช่วยดูแลพวกเขาได้ต่อเนื่องระหว่างเดินทางและรอความช่วยเหลือ

จากนั้นดูความเสี่ยงเฉพาะพื้นที่ด้วย บ้านในเขตน้ำท่วมควรเตรียมถุงหรือภาชนะกันน้ำสำหรับเอกสารและยา พร้อมวางแผนย้ายของสำคัญขึ้นที่สูง ส่วนผู้ที่อยู่คอนโดควรคิดถึงการใช้บันไดเมื่อไฟดับหรือลิฟต์หยุดทำงาน และวางเส้นทางออกจากอาคารที่สมาชิกในบ้านเข้าใจตรงกัน อ่านเพิ่มได้ที่ แนวทางเตรียมถุงฉุกเฉินเมื่อน้ำท่วมในไทย

วางแผนให้หยิบกระเป๋าออกจากบ้านได้ทันที

เลือกกระเป๋าที่แข็งแรงและสมาชิกแบกหรือถือได้สะดวกเมื่อเดินทางจริง แยกของเป็นหมวด เช่น ยา อาหาร ไฟฉาย และเอกสาร โดยใส่ของที่ต้องหยิบเร็วไว้ด้านบน จากนั้นวางกระเป๋าใกล้ทางออกในตำแหน่งที่ทุกคนรู้จัก และบอกสมาชิกในบ้านว่าของชิ้นใดอยู่ตรงไหน

หากครอบครัวใช้รถเป็นประจำ อาจเตรียมกระเป๋าใบเล็กหรือของสำรองบางส่วนไว้ในรถ แต่ควรเลือกของที่ทนต่อสภาพอากาศและตรวจเป็นระยะ เพื่อให้หยิบใช้ได้จริงเมื่อจำเป็น.

เช็กลิสต์ของจำเป็นสำหรับการอยู่รอดสามวันแรก

กระเป๋าฉุกเฉินควรมีของที่ใช้ได้จริงเมื่อไฟฟ้าหรือน้ำประปาหยุดทำงาน และต้องหยิบออกจากบ้านได้สะดวก เลือกของตามจำนวนคนในครอบครัว โรคประจำตัว และความเสี่ยงในพื้นที่ โดยไม่ใส่ของจนกระเป๋าหนักเกินไป

น้ำดื่มและอาหารที่เก็บง่ายและปลอดภัย

เตรียมน้ำดื่มสะอาดในขวดหรือภาชนะปิดสนิท และเลือกอาหารแห้งหรืออาหารกระป๋องที่เปิดกินได้ ไม่ต้องแช่เย็น เช่น ขนมปังกรอบหรืออาหารพร้อมรับประทาน อย่าลืมใส่ที่เปิดกระป๋องและช้อนส้อมแบบพกพาไว้ด้วย

สำหรับสถานการณ์น้ำท่วม กรมอนามัยแนะนำให้สำรองอาหารแห้งหรืออาหารกระป๋องอย่างน้อย 3–5 วัน คำแนะนำนี้ใช้กับบริบทน้ำท่วม ไม่ใช่ปริมาณมาตรฐานของชุด 72 ชั่วโมงทุกกรณี ดู คำแนะนำกรมอนามัยสำหรับช่วงน้ำท่วม เพิ่มเติม และปรับอาหารให้เหมาะกับสมาชิกที่แพ้อาหารหรือมีข้อจำกัดด้านสุขภาพ

ตรวจวันหมดอายุและสภาพบรรจุภัณฑ์เป็นระยะ หากกระป๋องบวม เป็นสนิม หรือรั่ว ให้ทิ้งทันที ระหว่างน้ำท่วมควรหลีกเลี่ยงอาหารที่สัมผัสน้ำสกปรก หรือมีโอกาสปนเปื้อน

ยาและของใช้เพื่อสุขอนามัย

ใส่ยาประจำตัวตามคำแนะนำของบุคลากรทางการแพทย์ พร้อมยาสามัญที่สมาชิกในบ้านใช้เป็นประจำ อย่าปรับขนาดยา หรือใช้ยาแทนการปรึกษาแพทย์เพียงเพราะอยู่ในภาวะฉุกเฉิน หากมีโรคประจำตัว ให้เตรียมข้อมูลยาและอาการสำคัญไว้กับชุดยา

อุปกรณ์ปฐมพยาบาลควรหยิบใช้ได้ง่าย และเพิ่มหน้ากากอนามัย เจลล้างมือ กระดาษชำระ ผ้าอนามัย รวมถึงของใช้เฉพาะบุคคลที่ขาดไม่ได้ หากมีเด็ก ผู้สูงอายุ หรือผู้ที่ต้องใช้อุปกรณ์ดูแลสุขภาพ ให้จัดของที่จำเป็นสำหรับแต่ละคนแยกไว้ชัดเจน

ไฟฉาย แบตเตอรี่ และอุปกรณ์สื่อสาร

เตรียมไฟฉายพร้อมแบตเตอรี่สำรอง หรือเลือกแบบชาร์จได้ และเก็บพาวเวอร์แบงก์กับสายชาร์จให้ครบ หากมีวิทยุพกพา ควรใส่ไว้เพื่อรับข่าวสารในกรณีสัญญาณโทรศัพท์หรืออินเทอร์เน็ตขัดข้อง ส่วนนกหวีดช่วยส่งสัญญาณขอความช่วยเหลือได้

ชาร์จโทรศัพท์และอุปกรณ์ทุกชิ้นล่วงหน้า แล้วเก็บไว้ในถุงกันน้ำ เพราะฝนและน้ำท่วมทำให้อุปกรณ์เสียหายได้ง่าย อย่าพึ่งโทรศัพท์มือถือเพียงอย่างเดียว และศึกษาวิธี เตรียมพาวเวอร์แบงก์รับมือไฟดับ ไว้ประกอบการจัดชุด

เอกสาร เงินสด และเสื้อผ้าสำหรับสภาพอากาศไทย

ใส่บัตรประจำตัว สำเนาเอกสารสำคัญ รายชื่อผู้ติดต่อ และข้อมูลสุขภาพที่จำเป็นในซองหรือถุงกันน้ำ เตรียมธนบัตรย่อยไว้ใช้เมื่อระบบชำระเงินหรือเอทีเอ็มใช้งานไม่ได้

เสื้อผ้าแห้งหนึ่งชุด รองเท้าเดินสบายที่ยึดเกาะได้ และเสื้อกันฝนเหมาะกับการเดินทางในสภาพอากาศไทย เลือกเฉพาะของที่จำเป็นและจัดให้กระเป๋ายังถือหรือสะพายได้คล่อง หากต้องการทบทวนรายการโดยรวม ดู ของจำเป็นในกระเป๋าฉุกเฉิน เพิ่มเติมได้

ปรับของในกระเป๋าให้เหมาะกับน้ำท่วม ไฟดับ และการอพยพ

ของพื้นฐานในชุดฉุกเฉินยังเหมือนเดิม เช่น น้ำดื่ม ยา เอกสาร ไฟฉาย และโทรศัพท์ แต่ควรเพิ่มของเสริมและปรับวิธีหยิบใช้ตามเหตุการณ์ กระเป๋าช่วยให้พร้อมออกจากบ้านเร็วขึ้น แต่ใช้แทนการติดตามประกาศหรือแผนอพยพของครอบครัวไม่ได้

ถ้าอยู่ในพื้นที่เสี่ยงน้ำท่วม

ใส่เอกสาร ยา โทรศัพท์ และแบตเตอรี่สำรองไว้ในถุงกันน้ำหรือซองปิดสนิท ส่วนอาหารกับน้ำดื่มควรอยู่ในภาชนะปิดและวางให้พ้นน้ำสกปรก เตรียมรองเท้าที่ช่วยป้องกันบาดแผลและยึดเกาะได้ดี หากต้องเดินผ่านบริเวณเปียกชื้นหรือมีน้ำขัง รองเท้าธรรมดาอาจไม่เพียงพอ

เมื่อได้รับคำเตือนและทำได้อย่างปลอดภัย ให้ปิดเครื่องใช้ไฟฟ้าและแก๊ส โดยอย่าเสี่ยงเข้าไปในบริเวณที่มีน้ำหรืออันตรายเพื่อจัดการอุปกรณ์ หากไม่แน่ใจ ให้ถอยออกมาและทำตามคำแนะนำของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ดู ข้อควรระวังเรื่องไฟฟ้าในบ้านที่ถูกน้ำท่วม เพิ่มเติมได้

ที่สำคัญ อย่าขับรถฝ่าน้ำหลาก เพราะระดับน้ำและสภาพถนนอาจประเมินได้ยาก หากทางการสั่งอพยพ ให้ออกเดินทางทันทีตามเส้นทางปลอดภัยที่กำหนด และติดตาม ประกาศเตือนภัยน้ำท่วมผ่านมือถือ ควบคู่กับข่าวจากหน่วยงานรัฐ แนวทางเตรียมตัวและข้อควรปฏิบัติสำหรับภัยแต่ละชนิดยังดูได้จาก คู่มือประชาชนของกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย

ถ้าต้องรับมือกับไฟดับหรือออกจากบ้านเร่งด่วน

เพิ่มไฟฉายที่หยิบใช้ได้ทันที พร้อมแบตเตอรี่สำรอง และตรวจให้แน่ใจว่าอุปกรณ์ยังใช้งานได้ หากใช้ไฟฉายแบบชาร์จ ให้ชาร์จล่วงหน้าและเก็บสายชาร์จไว้ด้วย พาวเวอร์แบงก์ควรมีประจุพร้อมใช้ ส่วนโทรศัพท์ให้ประหยัดแบตเตอรี่ด้วยการลดความสว่างหน้าจอ ปิดแอปที่ไม่จำเป็น และใช้เท่าที่ต้องติดต่อหรือติดตามข่าว

เก็บเงินสดจำนวนหนึ่งไว้เผื่อร้านค้าหรือระบบชำระเงินใช้งานไม่ได้ และจัดของให้หยิบได้ในครั้งเดียว โดยไม่เสียเวลาค้นหาหรือกลับไปเก็บของเพิ่ม คอยติดตามประกาศจากหน่วยงานรัฐ เพราะคำแนะนำเรื่องการอยู่ในที่พักหรือการอพยพอาจเปลี่ยนตามสถานการณ์

หากจำเป็นต้องใช้เตาถ่านหรือเครื่องกำเนิดไฟฟ้า ห้ามนำไปใช้ในบ้านหรือพื้นที่ปิด ความเสี่ยงจากก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์อาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ หากมีคำสั่งให้อพยพ ให้ไปตามเส้นทางที่แจ้งไว้พร้อมกระเป๋าใบเดียวที่สมาชิกในบ้านถือไหว

ตรวจ เช็ก และฝึกใช้กระเป๋าฉุกเฉินให้พร้อมเสมอ

กระเป๋าฉุกเฉินจะช่วยได้ก็ต่อเมื่อของข้างในยังใช้ได้ และทุกคนในบ้านรู้ว่าต้องทำอย่างไรเมื่อเกิดเหตุ จึงควรกำหนดวันตรวจประจำไว้ในปฏิทิน พร้อมทบทวนแผนและลองหยิบกระเป๋าออกจากบ้านจริงเป็นระยะ

ตรวจวันหมดอายุและสภาพอุปกรณ์เป็นประจำ

กำหนดรอบตรวจที่ทำได้จริง เช่น ทุกสามหรือหกเดือน หรือก่อนเข้าสู่ฤดูฝน หากมีของที่หมดอายุก่อนรอบตรวจ ให้ทำเครื่องหมายเตือนไว้ล่วงหน้า ระหว่างตรวจให้ดูวันหมดอายุของอาหาร ยา และน้ำดื่ม รวมถึงสภาพบรรจุภัณฑ์ หากรั่ว บวม เป็นสนิม หรือเปียกชื้น ควรเปลี่ยนทันที

ตรวจแบตเตอรี่และอุปกรณ์สื่อสารด้วย ถ่านไฟฉายควรไม่มีคราบหรือรอยรั่ว ส่วนไฟฉาย วิทยุ และพาวเวอร์แบงก์ควรทดลองเปิดใช้งานและชาร์จให้พร้อม จากนั้นเช็กว่าสายชาร์จยังใช้ได้ และเก็บอุปกรณ์กลับในตำแหน่งเดิม

ของที่ยังไม่หมดอายุและยังอยู่ในสภาพดีไม่จำเป็นต้องทิ้ง นำอาหารหรือของใช้ที่ใกล้ถึงกำหนดมาใช้ตามปกติ แล้วเติมของใหม่แทน วิธีนี้ช่วยลดของเสียและทำให้กระเป๋ามีของสดพร้อมใช้ อ่านเพิ่มเรื่อง การเตรียมของจำเป็นโดยไม่กักตุนเกินจำเป็น

กำหนดจุดนัดพบและช่องทางติดต่อสำรอง

บอกสมาชิกทุกคนว่ากระเป๋าอยู่ตรงไหน ประตูหรือทางออกใดใช้ได้ และควรไปพบกันที่จุดใดหากต้องออกจากบ้าน จุดนัดพบควรเป็นสถานที่ที่ทุกคนจำได้และอยู่ห่างจากบริเวณเสี่ยง หากสมาชิกพลัดกัน ควรกำหนดผู้ติดต่อสำรองที่อยู่นอกพื้นที่ไว้ด้วย เพราะอาจติดต่อกันได้ยากเมื่อเครือข่ายโทรศัพท์ติดขัด

จดชื่อ เบอร์โทรศัพท์ ที่อยู่จุดนัดพบ เส้นทางออกจากบ้าน และข้อมูลสุขภาพที่จำเป็นลงกระดาษ ใส่สำเนาไว้ในกระเป๋า และให้สมาชิกพกข้อมูลติดต่อของครอบครัวไว้กับตัว แนวทางของ แผนสื่อสารฉุกเฉินสำหรับครอบครัว ช่วยให้ครอบครัวตกลงเรื่องการติดต่อและเส้นทางอพยพได้ชัดเจนขึ้น

จากนั้นลองซ้อมโดยไม่บอกล่วงหน้าเป็นครั้งคราว ให้แต่ละคนหยิบของที่ต้องใช้และไปยังจุดนัดพบ ตรวจว่ากระเป๋าหนักเกินไปหรือไม่ และสมาชิกจำแผนได้จริงหรือยัง หากพบจุดติดขัด ให้แก้แผนแล้วซ้อมใหม่จนทุกคนทำตามได้โดยไม่ต้องค้นหาข้อมูลหรือรอคำสั่งจากคนอื่น

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับชุดฉุกเฉิน 72 ชั่วโมง

ข้อสงสัยที่พบบ่อยไม่ได้มีแค่เรื่องของในกระเป๋า แต่ยังรวมถึงการพกพา การใช้ยา และการขอความช่วยเหลือ คำตอบต่อไปนี้ช่วยให้ปรับแผนให้เข้ากับสถานการณ์ของบ้านได้ง่ายขึ้น

ควรเตรียมกระเป๋าแยกคนละใบหรือใช้ใบเดียวทั้งบ้าน?

ขึ้นอยู่กับจำนวนสมาชิกและความสามารถในการถือของแต่ละคน บ้านที่มีหลายคนอาจใช้กระเป๋าหลักสำหรับของส่วนกลาง แล้วให้แต่ละคนพกกระเป๋าเล็กใส่ยา เอกสารติดต่อ หรือของใช้ส่วนตัว หากมีผู้สูงอายุหรือเด็กเล็ก ควรจัดของให้ผู้ดูแลหยิบได้สะดวก โดยพิจารณา การสำรองเสบียงสำหรับกลุ่มเปราะบาง ประกอบด้วย

หากต้องออกจากบ้านแต่ถือกระเป๋าไม่ไหว ควรทำอย่างไร?

หยิบของที่จำเป็นต่อการดูแลชีวิตและสุขภาพก่อน เช่น ยาประจำตัว โทรศัพท์ เอกสารสำคัญ และน้ำดื่ม แล้วออกจากพื้นที่ตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ อย่าชะลอการอพยพเพื่อกลับไปเอาของที่เหลือ หรือแบกสัมภาระจนเดินทางไม่ปลอดภัย

ควรเตรียมยาแช่เย็นอย่างไรเมื่อไฟดับหรืออพยพ?

สอบถามแพทย์หรือเภสัชกรล่วงหน้าว่ายาชนิดนั้นเก็บนอกตู้เย็นได้นานเท่าไร และควรขนย้ายอย่างไร เพราะข้อกำหนดต่างกันตามชนิดยา เตรียมบรรจุภัณฑ์เก็บความเย็นตามคำแนะนำ และอย่าแช่ยาสัมผัสน้ำแข็งโดยตรงหากยังไม่ทราบว่าเหมาะสมหรือไม่

ควรใส่หมายเลขฉุกเฉินใดไว้ในโทรศัพท์?

บันทึกหมายเลขที่ตรงกับเหตุการณ์ เช่น 1784 สำหรับแจ้งเหตุสาธารณภัย และ 1669 สำหรับเหตุเจ็บป่วยฉุกเฉินทางการแพทย์ โดยตรวจสอบ รวมหมายเลขโทรศัพท์ฉุกเฉินในไทย และเก็บรายชื่อเหล่านี้ไว้บนกระดาษด้วย เผื่อโทรศัพท์ใช้งานไม่ได้

ถ้าสถานการณ์ยืดเยื้อเกิน 72 ชั่วโมง ต้องทำอย่างไร?

กรอบ 72 ชั่วโมงช่วยจัดลำดับของจำเป็นช่วงแรก แต่ไม่ได้รับประกันว่าจะมีความช่วยเหลือหรือกลับบ้านได้ภายในเวลานั้น ให้ติดตามประกาศจากหน่วยงานรัฐและทำตามคำแนะนำเรื่องที่พัก อาหาร และการเดินทาง หากมีจุดแจกจ่ายสิ่งของ ให้ตรวจสอบข้อมูลจากหน่วยงานท้องถิ่นก่อนออกไป

หลังนำของในกระเป๋าไปใช้แล้ว ควรเติมกลับเมื่อไร?

เติมของที่ใช้ไปทันทีเมื่อกลับถึงบ้านหรือเมื่อทำได้อย่างปลอดภัย โดยตรวจวันหมดอายุและสภาพบรรจุภัณฑ์ก่อนเก็บกลับ หากอุปกรณ์เปียกหรือเสียหาย ให้เปลี่ยนใหม่และทดสอบไฟฉายหรือแบตเตอรี่สำรอง เพื่อให้กระเป๋าพร้อมหยิบใช้ครั้งต่อไป

การเตรียมชุดฉุกเฉิน 72 ชั่วโมงในไทยเริ่มจากน้ำ อาหาร ยา อุปกรณ์สื่อสาร และแผนที่สมาชิกในครอบครัวเข้าใจตรงกัน ไม่จำเป็นต้องซื้อทุกอย่างในครั้งเดียว ค่อย ๆ จัดของที่จำเป็นก่อน และใช้ แนวทางสำรองน้ำฉุกเฉินในกรุงเทพฯ ประกอบการวางแผนน้ำสำหรับบ้าน

ตรวจความเสี่ยงในพื้นที่ แล้วจัดกระเป๋าใบแรกให้พร้อมหยิบ โดยเลือกของให้เหมาะกับคนในบ้านและพกพาได้สะดวก จากนั้นตรวจสภาพและวันหมดอายุเป็นระยะ เพื่อให้ชุดฉุกเฉินพร้อมใช้เมื่อจำเป็นจริง ๆ