การตื่นทองแม่น้ำโขงจุดประกายความวิตกกังวลเกี่ยวกับวิกฤตแม่น้ำปนเปื้อนสารพิษ

เชียงราย – เจ้าหน้าที่จังหวัดเชียงรายและหน่วยงานสิ่งแวดล้อมเริ่มประชุมวางแผนรับมือวิกฤตไฟป่าและมลพิษ PM2.5 ประจำปี 2570 อย่างเร่งด่วน โดยเน้นการสกัดจุดความร้อนตั้งแต่ต้นฤดูหนาว ทางการตั้งเป้าลดการเผาในพื้นที่เกษตรกรรมและผืนป่าอนุรักษ์อย่างเด็ดขาด เพื่อปกป้องคุณภาพชีวิตของชุมชนบนพื้นที่สูงที่เผชิญผลกระทบทางสุขภาพสะสมมาอย่างยาวนาน

เครือข่ายความร่วมมือระดับจังหวัดดึงผู้นำท้องถิ่นร่วมกำหนดกรอบมาตรการเชิงรุกก่อนเข้าสู่หน้าแล้งอันตราย ทั้งนี้ ปัญหาหมอกควันข้ามแดนจากประเทศเพื่อนบ้านยังคงเป็นโจทย์หินที่ต้องอาศัยการเจรจาระดับภูมิภาคควบคู่ไปกับการบังคับใช้กฎหมายในพื้นที่

ประเด็นสำคัญ

• จังหวัดเชียงรายเริ่มระดมกำลังทุกภาคส่วนเตรียมรับมือฤดูฝุ่น PM2.5 ปี 2570 มุ่งเป้าลดจุดความร้อนในพื้นที่ป่าและไร่เกษตรเชิงรุก

• ภาครัฐจับมือเครือข่ายต่างแดนและจังหวัดเพื่อนบ้านเพื่อสกัดหมอกควันข้ามพรมแดน พร้อมติดตั้งระบบตรวจวัดดาวเทียมและโดรนความร้อน

• เกษตรกรได้รับการสนับสนุนเครื่องจักรแปรรูปเศษวัสดุไร่ข้าวโพด แทนที่การบังคับใช้กฎหมายห้ามเผาเพียงอย่างเดียว

กรมอุทยานแห่งชาติฯ ร่วมกับฝ่ายปกครองส่งเจ้าหน้าที่เดินเท้าตรวจแนวกันไฟในเขตป่าอนุรักษ์ดอยตุงและภูชี้ฟ้าอย่างสม่ำเสมอ เจ้าหน้าที่ใช้ระบบแจ้งเตือนจุดความร้อนผ่านดาวเทียมและโดรนตรวจจับความร้อนทางอากาศ เพื่อเข้าดับไฟป่าได้ทันท่วงทีก่อนเปลวเพลิงลุกลามวงกว้าง

ผู้ว่าราชการจังหวัดสั่งการให้อำเภอชายแดนอย่างแม่สายและเชียงของเฝ้าระวังพื้นที่ล่อแหลมตลอด 24 ชั่วโมง โดยจัดตั้งจุดตรวจคัดกรองบุคคลเข้าพื้นที่ป่าและบังคับใช้บทลงโทษขั้นเด็ดขาดต่อผู้ลักลอบจุดไฟหาของป่า

มาตรการช่วยชาวบ้านและบทเรียนจากนโยบายปีก่อนหน้า

กระทรวงเกษตรฯ ร่วมกับภาคเอกชนจัดงบประมาณสนับสนุนเครื่องจักรบดอัดเศษวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรฟรีในหมู่บ้านนำร่อง ชุมชนสามารถนำตอซังข้าวโพดและฟางข้าวไปแปรรูปเป็นเชื้อเพลิงชีวมวลอัดแท่งเพื่อสร้างรายได้เสริมแทนการจุดไฟเผากลางแจ้ง

อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์ตั้งคำถามว่ามาตรการห้ามเผาในอดีตได้ผลจริงหรือไม่ เพราะสถิติจุดความร้อนมักพุ่งสูงทันทีหลังสิ้นสุดระยะเวลาประกาศห้ามเผา รัฐบาลจึงต้องเร่งเจรจาระดับอาเซียนเพื่อแก้ไขปัญหาฝุ่นข้ามแดนจากฝั่งเพื่อนบ้านอย่างเป็นรูปธรรม

ผนึกกำลังระดับภูมิภาคสร้างแนวร่วมต้านควันพิษยั่งยืน

เชียงรายร่วมมือกับจังหวัดใกล้เคียงทั้งเชียงใหม่ พะเยา และลำปาง เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลคุณภาพอากาศและพิกัดไฟป่าแบบเรียลไทม์ การบริหารจัดการแบบไร้รอยต่อช่วยให้ทีมดับไฟเข้าควบคุมเพลิงบริเวณรอยต่อระหว่างจังหวัดได้อย่างรวดเร็วและปลอดภัยยิ่งขึ้น

โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลในพื้นที่ภูเขาสูงเริ่มแจกจ่ายหน้ากากอนามัยป้องกันฝุ่นพิษและจัดตั้งห้องปลอดฝุ่นสำหรับกลุ่มเปราะบาง หากทุกภาคส่วนร่วมมือกันอย่างจริงจัง ฤดูฝุ่นปี 2570 อาจเป็นจุดเริ่มต้นของการคืนอากาศบริสุทธิ์ให้แก่ชาวเชียงราย

ข่าวที่กำลังเป็นที่นิยม

ตำรวจเชียงรายยึดยาบ้า 5 ล้านเม็ดในแม่ลาว

วิกฤตน้ำสายข้ามแดน ผู้ว่าฯ เชียงรายจี้ถกเมียนมาหยุดเหมือง

เชียงราย – ชาวอำเภอแม่สายยังคงเผชิญความกังวลอย่างหนัก หลังแม่น้ำสายเกิดการปนเปื้อนสารเคมีและตะกอนขุ่นข้น จนส่งผลกระทบโดยตรงต่อระบบผลิตน้ำประปาในหลายตำบล แม้หน่วยงานภาครัฐจะยืนยันว่าเริ่มทยอยจ่ายน้ำกลับคืนสู่บ้านเรือนแล้ว แต่ชาวบ้านจำนวนมากยังคงไม่มั่นใจในความปลอดภัยต่อสุขภาพระยะยาว

ปัญหาความขุ่นที่พุ่งสูงผิดปกติไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของฝุ่นโคลนธรรมดา แต่เชื่อมโยงกับกิจกรรมเหมืองแร่บริเวณต้นน้ำในประเทศเพื่อนบ้าน เหตุการณ์นี้ทำให้วิถีชีวิตของชาวบ้านริมชายแดนต้องสะดุดลงทันที เพราะน้ำเป็นปัจจัยพื้นฐานที่ทุกคนจำเป็นต้องใช้ในการดำเนินชีวิตประจำวันทุกวินาที

ประเด็นสำคัญที่ต้องรู้ 

• ระบบประปาสามารถขยายพื้นที่จ่ายน้ำได้ครอบคลุมร้อยละ 80 แต่โรงกรองน้ำยังไม่สามารถเดินเครื่องเต็มกำลังผลิตร้อยละ 100 เนื่องจากตะกอนในแม่น้ำสายยังหนาแน่น
• ผลตรวจทางห้องปฏิบัติการพบสารหนูปนเปื้อนในแม่น้ำสายสูงเกินเกณฑ์มาตรฐานถึง 25-28 เท่า ซึ่งสารหนูเป็นสารก่อมะเร็งที่ไม่สามารถกำจัดได้ด้วยการต้มน้ำ
• ประชาชนควรใช้น้ำประปาเฉพาะงานทำความสะอาดและซักล้างเท่านั้น โดยต้องงดนำมาใช้ดื่มและปรุงอาหารเด็ดขาดจนกว่าจะมีผลตรวจรับรองความปลอดภัยเป็นทางการ

ผลแล็บชี้ชัด: สารหนูพุ่งสูงเกินมาตรฐานหลายเท่าตัว

ข้อมูลตรวจวัดคุณภาพน้ำจากห้องปฏิบัติการของ กรมควบคุมมลพิษ และสำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 1 เผยให้เห็นตัวเลขน่าตกใจ โดยพบปริมาณสารหนูปนเปื้อนในแม่น้ำสายสูงเกินมาตรฐานความปลอดภัยถึง 25 เท่า นอกจากนี้ ค่าความขุ่นของน้ำดิบยังเคยพุ่งทะลุ 14,000 NTU ซึ่งสูงกว่าขีดความสามารถปกติของโรงกรองน้ำหลายเท่า

การสะสมของโลหะหนักอย่างสารหนูส่งผลเสียร้ายแรงต่อตับ ไต และผิวหนัง หากร่างกายรับเข้าไปสะสมต่อเนื่องเป็นเวลานาน เจ้าหน้าที่สาธารณสุขจึงเตือนชาวบ้านว่าการต้มน้ำไม่ช่วยกำจัดสารหนู และยิ่งอาจทำให้ความเข้มข้นของโลหะหนักเพิ่มขึ้นจากการระเหยของน้ำบริสุทธิ์

ความต่างที่ต้องรู้: พื้นที่ครอบคลุม กับ กำลังการผลิตจริง

แถลงการณ์จากฝ่ายปกครองระบุว่าระบบประปาสามารถจ่ายน้ำครอบคลุมพื้นที่แล้วกว่าร้อยละ 80 ของครัวเรือนทั้งหมด อย่างไรก็ดี ตัวเลขพื้นที่ครอบคลุมไม่ได้หมายความว่าโรงกรองน้ำกลับมาผลิตได้เต็มประสิทธิภาพตามปกติ การประปาส่วนภูมิภาค สาขาแม่สาย ยังต้องลดอัตราการจ่ายน้ำและจ่ายแบบสลับช่วงเวลา เพื่อป้องกันไม่ให้ไส้กรองเสียหายจากตะกอน

ความแตกต่างระหว่างพื้นที่จ่ายน้ำกับปริมาณน้ำที่ผลิตได้จริง ทำให้ชุมชนปลายสายหรือพื้นที่บนเนินสูงยังเจอปัญหาน้ำไหลอ่อนหรือน้ำไม่ไหล การสื่อสารที่คลุมเครือจึงสร้างความเข้าใจผิดแก่ประชาชน ที่คิดว่าระบบประปาทั้งหมดผ่านพ้นวิกฤตและปลอดภัยแล้ว

เร่งหาแหล่งน้ำสำรอง และข้อเรียกร้องความโปร่งใส

เพื่อแก้ปัญหาเร่งด่วน การประปาส่วนภูมิภาคกำลังผลักดันโครงการผันน้ำดิบจากแม่น้ำโขงบริเวณอำเภอเชียงแสนเข้ามาทดแทนการใช้น้ำจากแม่น้ำสาย ขณะเดียวกัน ชาวบ้านบางส่วนต้องหันไปพึ่งพาน้ำบาดาล แต่กลับพบปัญหาผื่นคันตามผิวหนัง หลายครอบครัวจึงต้องแบกรับภาระค่าใช้จ่ายซื้อน้ำดื่มบรรจุขวดมาปรุงอาหาร

ชุมชนแม่สายจึงเรียกร้องให้หน่วยงานรัฐเปิดเผยผลตรวจคุณภาพน้ำประปาหน้าก๊อกอย่างตรงไปตรงมาทุกสัปดาห์ ภาครัฐต้องระบุให้ชัดเจนเป็นลายลักษณ์อักษรว่าน้ำประปาปลอดภัยสำหรับการดื่ม การปรุงอาหาร หรือใช้ได้เพียงการซักล้าง เพื่อคุ้มครองสุขภาพและชีวิตของประชาชนอย่างแท้จริง

ข่าวที่กำลังเป็นที่นิยม

เงินเฟ้อไทย ต.ค. 69 พุ่ง 3.9% สูงสุดรอบ 45 เดือน

วิกฤตน้ำปนเปื้อนแม่สาย สารหนูพุ่งกระทบ 14 หมู่บ้าน

เชียงราย – จังหวัดเชียงรายร่วมกับท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย สั่งห้ามปล่อยโคมลอย โคมไฟ โคมควัน และโดรนในเขตปลอดภัยการเดินอากาศโดยเด็ดขาดในช่วงเทศกาลลอยกระทงหรือประเพณียี่เป็งประจำปี 2569 มาตรการนี้มุ่งเน้นการคุ้มครองความปลอดภัยสูงสุดของเที่ยวบิน พาณิชย์และชีวิตของผู้โดยสารทุกคนตลอดเส้นทางการบินเข้าออกจังหวัด

นายชูชีพ พงษ์ไชย ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย ได้เปิดโครงการรณรงค์ความปลอดภัยทางการบินอย่างเป็นทางการร่วมกับนายกฤษฎา พุกะทรัพย์ ผู้อำนวยการท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย เจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครอง ตำรวจภูธรบ้านดู่ และตัวแทนผู้นำชุมชนทุกภาคส่วน เพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับข้อกฎหมายก่อนถึงคืนวันลอยกระทง

สรุปข้อเท็จจริงสำคัญ

• ห้ามปล่อยโคมทุกชนิดและห้ามบินโดรนในเขตปลอดภัยการเดินอากาศโดยเด็ดขาด หากฝ่าฝืนมีโทษตามพระราชบัญญัติการเดินอากาศอย่างเข้มงวด
• พื้นที่นอกเขตความปลอดภัยอนุญาตให้ปล่อยโคมควันได้เฉพาะช่วง 10.00–12.00 น. และโคมลอยช่วง 21.00–01.00 น. ระหว่างวันที่ 23–25 พฤศจิกายน 2569
• คืนส่งท้ายปีเก่า 31 ธันวาคม 2569 อนุญาตให้จุดและปล่อยโคมลอยนอกเขตปลอดภัยได้เฉพาะช่วงเวลา 21.00–01.00 น. ข้ามคืนเท่านั้น

ข้อกฎหมายและผลกระทบของโคมลอยต่อความปลอดภัยการบิน

ผู้เชี่ยวชาญจากบริษัท วิทยุการบินแห่งประเทศไทย จำกัด และเจ้าหน้าที่สถานีตำรวจภูธรบ้านดู่ได้ชี้แจงถึงอันตรายร้ายแรงจากเศษซากโคมไฟและควันไฟที่ลอยเข้าสู่รันเวย์หรือเครื่องยนต์ของอากาศยาน การติดไฟของอุปกรณ์เหล่านี้สามารถบดบังทัศนวิสัยของนักบินและนำไปสู่อุบัติเหตุทางการบินที่ไม่คาดคิดได้ตลอดเวลา

เจ้าหน้าที่ตำรวจย้ำชัดเจนว่า ประชาชนในตำบลและหมู่บ้านที่อยู่ในเขตแนวร่อนเครื่องบินต้องปฏิบัติตามคำสั่งห้ามอย่างเคร่งครัด การปล่อยวัตถุอันตรายสู่ท้องฟ้าใกล้แนวเขตสนามบินถือเป็นความผิดทางอาญาที่มีบทลงโทษทั้งจำคุกและปรับตามกฎหมายความปลอดภัยการบินสากล

กำหนดเวลาปล่อยโคมนอกเขตปลอดภัย ช่วงเทศกาลยี่เป็งและปีใหม่

สำหรับชาวบ้านและนักท่องเที่ยวในพื้นที่นอกเขตปลอดภัยการเดินอากาศ ทางการอนุญาตให้ร่วมสืบสานประเพณีลอยกระทงระหว่างวันที่ 23 ถึง 25 พฤศจิกายน 2569 โดยกำหนดให้ปล่อยโคมควันได้เฉพาะช่วงเวลา 10.00 ถึง 12.00 น. และปล่อยโคมลอยได้ตั้งแต่เวลา 21.00 ถึง 01.00 น. ของวันถัดไปเท่านั้น

นอกจากนี้ในคืนเคาท์ดาวน์ส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ วันที่ 31 ธันวาคม 2569 ทางจังหวัดเปิดโอกาสให้ปล่อยโคมลอยนอกเขตปลอดภัยได้ตั้งแต่เวลา 21.00 น. จนถึงเวลา 01.00 น. ของวันที่ 1 มกราคม 2570 ผู้จัดงานทุกคนต้องควบคุมขนาด มาตรฐานของโคม และได้รับอนุญาตจากนายอำเภอในพื้นที่อย่างถูกต้องล่วงหน้า

ช่องทางตรวจสอบแนวเขตปลอดภัยและเงื่อนไขการบินโดรน

ผู้ใช้งานอากาศยานไร้คนขับหรือโดรนถ่ายภาพต้องขึ้นทะเบียนกับสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทยและขออนุญาตเปิดเที่ยวบินตามระเบียบอย่างเคร่งครัด การบินโดรนโดยไม่ได้รับอนุญาตในรัศมีควบคุมรอบสนามบินถือเป็นข้อหาหนักที่ส่งผลกระทบต่อความปลอดภัยสาธารณะทันที

ประชาชนและผู้ประกอบการสามารถตรวจสอบแผนผังเขตปลอดภัยการเดินอากาศได้โดยตรงผ่านประกาศจังหวัดเชียงราย หรือสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมกับศูนย์ควบคุมท่าอากาศยานแม่ฟ้าหลวง เชียงราย ผ่านหมายเลขโทรศัพท์ 053-798000 และ 053-798999 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อร่วมกันป้องกันเหตุและรักษาความปลอดภัยทางการบินอย่างยั่งยืน

ข่าวที่กำลังเป็นที่นิยม

ตำรวจเชียงรายยึดยาบ้า 5 ล้านเม็ดในแม่ลาว

วิกฤตน้ำสายข้ามแดน ผู้ว่าฯ เชียงรายจี้ถกเมียนมาหยุดเหมือง