เชียงราย– สำนักงานการท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดเชียงราย จัดกิจกรรม Media FamTrip เส้นทางท่องเที่ยวเชื่อมโยงบ้านศิลปินอาชีพเชียงราย (สตูดิโอศิลปินเชียงรายไลฟ์เพื่อการท่องเที่ยว) เส้นทางที่ 4 “มรดกศิลปะล้านนา” (มรดกทางศิลปะล้านนา Lanna Art Heritage) ภายใต้โครงการ Life Artists ศิลปินศิลปาชีพสร้างสรรค์เพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน กิจกรรมนี้พาสื่อและผู้ร่วมทริปไปเยี่ยมแหล่งเรียนรู้และสตูดิโอศิลปินหลายจุด ได้เห็นงานศิลป์หลายแขนงแบบใกล้ชิด พร้อมทำความรู้จักวิถีชีวิตของศิลปินในพื้นที่ หวังต่อยอดเชียงรายให้เป็นจุดหมายท่องเที่ยวเชิงศิลปะที่ไปแล้วได้ประสบการณ์จริง

โครงการนี้จัดขึ้นระหว่างวันที่ 15-16 ม.ค. 69 โดยนางวิภาวี ลีไพบูลย์ นักวิเคราะห์นโยบายและแผนชำนาญการพิเศษ สำนักงานการท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดเชียงราย ในฐานะหัวหน้าโครงการ ระบุว่า เส้นทาง “มรดกศิลปะล้านนา” ออกแบบมาเพื่อให้คนเที่ยวเข้าถึงศิลปะชุมชนได้ง่ายขึ้น ผู้เข้าร่วมจะได้ลองเรียนรู้ด้วยตัวเอง และเห็นว่าศิลปะสามารถต่อยอดเป็นอาชีพที่มีคุณค่าได้อย่างไร เป้าหมายสำคัญคือยกระดับทักษะในชุมชนสู่ศิลปาชีพ เพิ่มมูลค่าสินค้าท้องถิ่น สร้างการรับรู้ กระตุ้นการเดินทาง และช่วยให้เศรษฐกิจท่องเที่ยวของเชียงรายหมุนเวียนมากขึ้น

วันแรก เริ่มจากคาเฟ่ในเมือง สู่ชุมชนงานปัก และสตูดิโอจิตรกร

ช่วงเช้าวันแรกนัดรวมตัวที่ “Mu Café” คาเฟ่เล็กๆ ในตัวเมืองเชียงราย บรรยากาศสบายๆ มีงานศิลป์แทรกอยู่ตามมุมร้าน เหมาะกับการพักก่อนออกเดินทาง และพูดคุยแลกเปลี่ยนมุมมองกันแบบเป็นกันเอง

จุดหมายแรกคือศูนย์การเรียนรู้ชุมชนบ้านสันกอง ตำบลแม่ไร่ อำเภอแม่จัน ที่นี่ต้อนรับโดยนางนิธี สุธรรมรักษ์ ศิลปินงานปักผ้า ผู้ถ่ายทอดเทคนิค “ปักลายเม็ดข้าว” ที่เป็นเอกลักษณ์ของชุมชน พร้อมสมาชิกกลุ่มผู้สูงอายุที่มาร่วมสาธิตงานฝีมือ คณะผู้ร่วมทริปได้เห็นขั้นตอนการทำงานจริง ตั้งแต่แนวคิดไปจนถึงลวดลายบนผืนผ้าที่เล่าเรื่องวิถีชีวิตแบบละเอียดและสวยงาม

ช่วงเที่ยงแวะเติมพลังที่ “Panor Coffee House” อำเภอแม่จัน ร้านอาหารบรรยากาศร่มรื่น มีพื้นที่กว้างและมุมถ่ายรูปหลายจุด รวมถึงมีโฮมสเตย์รองรับคนที่อยากค้างคืน เหมาะทั้งสายกิน สายเที่ยว และสายถ่ายภาพ

จากนั้นไปต่อที่สตูดิโอของอาจารย์เสงี่ยม ยารังสี (Sangiam Yarangsee) ซึ่งเปิดพื้นที่ให้ชมแกลเลอรีผลงานจิตรกรรมสีน้ำมัน หลายชิ้นโดดเด่นด้วยการใช้แสงเงาและอารมณ์ในภาพอย่างชัดเจน โดยเฉพาะงานทิวทัศน์ที่อาจารย์เล่าว่าชอบมาตั้งแต่เด็ก เพราะผูกพันกับธรรมชาติ บรรยากาศในสตูดิโออบอุ่น เป็นกันเอง เหมาะกับคนที่อยากดูงานศิลป์แบบไม่รีบ และอยากได้แรงบันดาลใจจากตัวศิลปินโดยตรง

ช่วงท้ายของวันยังได้แวะ “FRIENDCATION Café” คาเฟ่โทนอุ่นที่ให้ฟีลเหมือนนั่งบ้านเพื่อน มีมุมถ่ายรูปน่ารักและกลิ่นอายงานอาร์ตอยู่ตลอดทาง ก่อนมุ่งหน้าไป “หอศิลป์ระวี” พบกับนายระวี มะโนเรือง ศิลปินที่ถนัดงานอิมเพรสชันนิสม์แนวทิวทัศน์ ถ่ายทอดบรรยากาศและแสงเงาด้วยลายพู่กันเฉพาะตัว

อีกหนึ่งไฮไลต์คือการร่วมชม Life Artist Exhibition : Local Artist x Life Artist ณ พิพิธภัณฑ์ศิลปะร่วมสมัยเมืองเชียงราย ภายในงานมีนิทรรศการควบคู่กิจกรรมเวิร์กชอป ดนตรี และการแสดงศิลปวัฒนธรรม ในพิธี Pre-Opening โดยนายนิพนธ์ ใจนนท์ถี นายกสมาคมขัวศิลปะเชียงราย กล่าวต้อนรับ ท่ามกลางศิลปิน ผู้ประกอบการ และประชาชนที่เข้าร่วมอย่างต่อเนื่อง

วันที่สอง เที่ยวอาร์ตสเปซร่วมสมัย และจบด้วยหอศิลป์ชุมชนที่อบอุ่น

วันถัดมาเริ่มที่ “ปัจจุบัน Art Space” ของนายอำนาจ ก้านขุนทด ที่นี่พาชมงานภาพวาดแนวธรรมชาติ และมีกิจกรรม Workshop เพนต์ก้อนหินให้ผู้ร่วมทริปได้ลงมือทำจริง พื้นที่นี้เปิดกว้างสำหรับทั้งศิลปินรุ่นใหม่และศิลปินท้องถิ่น มีงานหลากรูปแบบตั้งแต่จิตรกรรม ประติมากรรม ภาพถ่าย ไปจนถึงศิลปะจัดวาง บรรยากาศเรียบง่าย แต่เต็มไปด้วยความคิดสร้างสรรค์ เหมาะกับคนที่อยากเสพงานศิลป์มุมใหม่ๆ

ปิดทริปที่ “หอศิลป์บ้านนายพรหมา” ของอาจารย์พรมมา อินยาศรี ภายในจัดแสดงผลงานที่สะสมมาตั้งแต่ช่วงเรียน หลายชิ้นเล่าเรื่องชีวิต วัฒนธรรม และความเชื่อ ผ่านจินตนาการและมุมมองของศิลปินในเชียงราย ทั้งงานจิตรกรรม ประติมากรรม และงานร่วมสมัย บรรยากาศเงียบสงบและเป็นกันเอง เหมาะกับคนที่อยากสัมผัสเสน่ห์ของศิลปะท้องถิ่นแบบใกล้ชิด และได้ซึมซับเรื่องราวจากพื้นที่ของศิลปินจริงๆ

ข่าวที่กำลังเป็นที่นิยม:

ส้มโอเวียงแก่น” ในจังหวัดเชียงรายได้รับสถานะ GI ใหม่

เชียงรายจัดงาน มหกรรมเฉลิมฉลองปีใหม่ลาหูนานาชาติ ครั้งที่ 3 และงานอนุรักษ์วัฒนธรรม โดยประชาสัมพันธ์ว่าจะเปิดงานวันที่ 17 มกราคม 2569 ณ ศูนย์ประชุมและแสดงสินค้านานาชาติ GMS จังหวัดเชียงราย อำเภอเมืองเชียงราย พิธีเปิดมีผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย ชูชีพ พงษ์ไชย เป็นประธาน

มองเผินๆ งานนี้อาจดูเหมือนเทศกาลประจำปีทั่วไป แต่ถ้ามองให้ลึกขึ้น จะเห็นความพยายามระดับท้องถิ่นที่สำคัญ คือการทำให้ “ความหลากหลายชาติพันธุ์” เป็นพลังร่วมของสังคมไทย โดยไม่ทำให้ชุมชนถูกลดทอนเหลือแค่สินค้าในตลาดท่องเที่ยว

ปีใหม่ลาหูคืออะไร

ข้อมูลกลุ่มชาติพันธุ์จาก ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) หรือ SAC อธิบายว่า ปีใหม่ลาหูที่มักเรียกว่า “กินวอ (Kin Wo)” เป็นพิธีและเทศกาลหลักที่ผูกกับวงจรชีวิต ความเชื่อ และโครงสร้างของชุมชน ภายในงานมักมีพิธีกรรม การรวมญาติ การแสดงความเคารพผู้ใหญ่ และการแสดงทางวัฒนธรรม

หัวใจของเรื่องนี้เข้าใจไม่ยาก วัฒนธรรมไม่ได้อยู่แค่บนเวที แต่มันคือระบบคุณค่าที่กำกับความสัมพันธ์ในชีวิตประจำวันของคนในชุมชน เช่น การให้เกียรติผู้สูงอายุ สายสัมพันธ์เครือญาติ กติกาที่อยู่ร่วมกัน และบทบาทของพิธีกรรม พอเทศกาลถูกย้ายเข้ามาอยู่ในพื้นที่สาธารณะขนาดใหญ่ในเมือง ความท้าทายก็เพิ่มทันที คือทำอย่างไรให้แก่นของประเพณียังอยู่ครบ ขณะเดียวกันคนภายนอกก็เข้าถึงและเข้าใจได้

เรื่องชาติพันธุ์ไม่ใช่ประเด็นเล็ก เพราะเป็นชีวิตจริงของผู้คนที่กระจายอยู่ตามจังหวัดภาคเหนือและพื้นที่ชายแดน ฐานข้อมูลชาติพันธุ์ของ SAC ระบุชุดตัวเลขหนึ่งว่า ประเทศไทยมีชาวลาหู 116,126 คน (ชาย 57,941 คน หญิง 58,185 คน) อยู่ใน 452 กลุ่มหมู่บ้าน ครอบคลุม 8 จังหวัด ได้แก่ เชียงราย เชียงใหม่ ตาก แม่ฮ่องสอน กำแพงเพชร ลำปาง น่าน และเพชรบูรณ์ โดยอ้างอิงข้อมูลจากหน่วยงานด้านสังคมและการพัฒนา

ขณะเดียวกัน รายงานของ กรมประชาสัมพันธ์ ในปี 2568 (งานครั้งที่ 2) ใช้อีกชุดตัวเลข ระบุว่ามีชาวลาหูในไทยราว 150,000 คน อยู่ในมากกว่า 800 หมู่บ้าน ตามแนวชายแดนไทย-เมียนมาในหลายจังหวัด

ตัวเลขที่ต่างกันไม่ได้แปลว่าใครผิดเสมอไป บ่อยครั้งเกิดจากความต่างของฐานข้อมูล ช่วงเวลาเก็บข้อมูล หรือคำนิยามที่ใช้ (เช่น สำรวจชุมชน ข้อมูลทะเบียน หรือค่าประเมินเชิงนโยบาย) การสื่อสารที่รับผิดชอบควรทำควบคู่กัน 2 อย่างคือ

• ระบุแหล่งที่มาของตัวเลขทุกครั้ง
• ใช้ตัวเลขเพื่อบอก “ขนาดของประเด็น” ไม่ใช่เพื่อขยายความเกินจริง

จากงานวัฒนธรรมสู่ Soft Power

ช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา การพูดถึง Soft Power ของไทย ทำให้เทศกาลชาติพันธุ์ถูกจับตามากขึ้น หลายคนมองว่าเป็นทุนทางวัฒนธรรมที่ต่อยอดได้ทั้งท่องเที่ยว งานสร้างสรรค์ และภาพลักษณ์ของประเทศ ในมุมนี้ งานปีใหม่ลาหูนานาชาติที่เชียงรายก็ถูกมองเป็นรูปแบบหนึ่งของการสื่อสารวัฒนธรรมต่อสาธารณะโดยอัตโนมัติ

คำว่า “นานาชาติ” ยังสื่อถึงความเชื่อมโยงข้ามพรมแดนของผู้คน สำหรับงานครั้งที่ 3 ในปี 2569 ณ เวลาที่เรียบเรียง ยังไม่พบเอกสารสาธารณะที่ตรวจสอบได้ซึ่งระบุรายชื่อประเทศที่เข้าร่วมอย่างเป็นทางการ ส่วนในปี 2568 กรมประชาสัมพันธ์รายงานว่า งานครั้งที่ 2 มีความร่วมมือกับชุมชนลาหูจากหลายประเทศ เน้นการฟื้นฟู อนุรักษ์ และสร้างการรับรู้ต่อสาธารณะ พร้อมเชื่อมกับการท่องเที่ยวเชียงราย

ถ้าวางแผนดี งานแบบนี้สร้างผลบวกได้อย่างน้อย 3 ชั้น

1. การยอมรับในสังคม
   คนเห็นกลุ่มชาติพันธุ์เป็นส่วนหนึ่งของประเทศ ไม่ใช่แค่ “ชุมชนชายแดน” ที่ถูกพูดถึงตอนเกิดวิกฤต
2. รายได้จากฐานชุมชน
   งานสามารถเชื่อมงานหัตถกรรม อาหาร การแสดง และการเยี่ยมชุมชน โดยให้เกียรติเจ้าบ้าน
3. ตัวตนและความภูมิใจ
   พื้นที่สาธารณะช่วยให้คนรุ่นใหม่อยากเรียนภาษา การแต่งกาย งานฝีมือ และพิธีกรรม เพื่อให้วัฒนธรรมเดินต่อได้

แต่ Soft Power ก็มีความเสี่ยงเชิงโครงสร้าง ถ้าวัฒนธรรมถูกแพ็กเป็นสินค้า และชุมชนไม่มีอำนาจตัดสินใจจริง ความเสี่ยงหลักๆ ได้แก่

• ทำพิธีให้กลายเป็นโชว์
  ตารางงานที่แน่นอาจทำให้พิธีถูกย่อหรือปรับจนความหมายจางลงสำหรับคนในชุมชน
• การหยิบใช้วัฒนธรรมโดยไม่ให้เครดิต
  ลวดลาย เสื้อผ้า สัญลักษณ์ หรือดนตรีอาจถูกนำไปใช้โดยไม่ระบุที่มา หรือไม่มีผลตอบแทนที่เป็นธรรม
• การกระจายประโยชน์ไม่เท่าเทียม
  รายได้อาจไปกองอยู่ที่ผู้จัดหรือธุรกิจภายนอก มากกว่าจะถึงช่างฝีมือและศิลปินของชุมชน

รายงานกรมประชาสัมพันธ์ปี 2568 ยังบันทึกถ้อยแถลงของ จิราพร สินธุไพร รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ในพิธีเปิดงานครั้งที่ 2 โดยเน้นการสนับสนุนการอนุรักษ์ศิลปะและประเพณีที่เชื่อมคนชาติพันธุ์ ย้ำหลักสิทธิ เสรีภาพ ความเสมอภาค และการไม่เลือกปฏิบัติ

เมื่อนำมาวางในบริบทปี 2569 ภาพนี้เหมือนกรอบปฏิบัติที่งานวัฒนธรรมควรยึดไว้ให้ชัด

• วัฒนธรรมคือ “สิทธิ” ไม่ใช่ของตกแต่งของชาติ
• การทำให้งานชาติพันธุ์เป็นที่รู้จัก ต้องไม่ลดคนชาติพันธุ์เหลือแค่นักแสดงที่ต่อรองอะไรไม่ได้
• ความหลากหลายต้องมากับความปลอดภัยและศักดิ์ศรี

เพราะแบบนี้ งานปีใหม่ลาหูนานาชาติที่เชียงรายจึงไม่ใช่แค่รายการกิจกรรม แต่มันแตะเรื่อง “ประชาธิปไตยทางวัฒนธรรม” ของไทยด้วย คือสังคมรับความต่างได้แค่ไหนในชีวิตประจำวัน ไม่ใช่แค่ในวันงาน

เทศกาลในเมืองกับการท่องเที่ยว

เชียงรายมีข้อได้เปรียบชัดเจน จังหวัดนี้มีชื่อด้านศิลปะ วัฒนธรรม และการท่องเที่ยวมานาน พื้นที่จัดงานแบบศูนย์ประชุมทำให้รองรับคนจำนวนมากได้สะดวก และมีโครงสร้างพื้นฐานพร้อม แต่ก็มีโจทย์สำคัญอยู่เหมือนกัน คือทำอย่างไรให้เทศกาลในเมืองเชื่อมไปถึง “ประสบการณ์ชุมชนจริง” โดยไม่สร้างผลกระทบด้านลบ

แนวทางที่พูดกันมากขึ้นในไทยคือการท่องเที่ยวอย่างรับผิดชอบ (ethical หรือ responsible tourism) สำหรับบริบทวัฒนธรรมชาติพันธุ์ ควรมีอย่างน้อย 4 ส่วน

• ความยินยอมและกติกาชัดเจน
  การถ่ายภาพ วิดีโอ และการใช้ลวดลายควรขออนุญาต พร้อมแนวปฏิบัติที่ชัดเจน
• การแบ่งปันผลประโยชน์อย่างเป็นธรรม
  รายได้ควรกลับไปถึงผู้ผลิตและผู้แสดงของชุมชนในสัดส่วนที่เหมาะสม
• ให้ชุมชนเล่าเรื่องของตัวเอง
  เจ้าของวัฒนธรรมควรเป็นคนกำหนดเรื่องเล่า ไม่ใช่ให้คนอื่นพูดแทน
• มีมาตรการป้องกันความเสียหาย
  ลดการเหมารวม การล้อเลียน และการทำให้วัฒนธรรมกลายเป็นความ “แปลกตา” เพื่อความบันเทิง

ข้อความประชาสัมพันธ์ของงานปี 2569 ระบุเป้าหมายในทิศทางเดียวกัน เช่น การสร้างพื้นที่เรียนรู้และแลกเปลี่ยน และการสื่อสารอัตลักษณ์เพื่อให้สังคมเข้าใจและเคารพการอยู่ร่วมกันแบบพหุวัฒนธรรม จุดชี้วัดจริงอยู่ที่การทำให้คำพูดพวกนี้เกิดขึ้นต่อเนื่องในทางปฏิบัติ

ถ้าต้องการให้งานปีใหม่ลาหูนานาชาติกลายเป็น Soft Power ที่ยืนระยะ ไม่ใช่กระแสตามฤดูกาล งานในอนาคตควรตอบ 3 ประเด็นระดับระบบให้ได้

1. ใครเป็นเจ้าของเรื่องเล่า
   ถ้าเนื้อหาถูกกำหนดจากมุมมองคนนอกเป็นหลัก ชุมชนจะกลายเป็น “โชว์” แต่ถ้าเรื่องเล่าออกมาจากชุมชน ความหมายจะมั่นคงและต่อยอดได้แบบไม่เสียรูป
2. ใครได้ประโยชน์ และได้มากน้อยแค่ไหน
   งานที่แข็งแรงควรโปร่งใสตลอดห่วงโซ่ เช่น ค่าตอบแทนการแสดง สิทธิการขายสินค้า และทางเลือกงานให้คนรุ่นใหม่ในชุมชน
3. รัฐและท้องถิ่นทำความเสมอภาคให้เกิดจริงอย่างไร
   คำประกาศเรื่องไม่เลือกปฏิบัติเป็นจุดเริ่มต้น แต่การปฏิบัติในชีวิตจริงต้องเชื่อมกับบริการสาธารณะ การเข้าถึงสิทธิ และการคุ้มครองศักดิ์ศรี ให้สอดคล้องกับสารที่รัฐสื่อสารไว้ในปี 2568

งาน ปีใหม่ลาหูนานาชาติ ครั้งที่ 3 จังหวัดเชียงราย (ประชาสัมพันธ์ว่าเริ่ม 17 มกราคม 2569) จึงเป็นทั้งโอกาสและบททดสอบ โอกาสคือการต่อยอดพลังวัฒนธรรมไปสู่การท่องเที่ยวและรายได้สร้างสรรค์ โดยยังรักษาศักดิ์ศรีไว้ บททดสอบคือการพาประเพณีขึ้นเวทีใหญ่แล้วไม่ทำให้วัฒนธรรมแบนลง หรือทำให้ชุมชนเสียอำนาจในการนิยามความหมายของตัวเอง

ในช่วงที่คำว่า Soft Power ถูกพูดถึงบ่อย สิ่งที่แยกงานที่อยู่ยาวออกจากข่าวที่ผ่านไปเร็ว คือความสามารถในการยืนบน 3 ฐานพร้อมกัน ได้แก่ ความจริงของพิธีกรรม สิทธิและศักดิ์ศรีของชุมชน และการท่องเที่ยวอย่างรับผิดชอบ

ถ้าเชียงรายรักษาทั้ง 3 ข้อนี้ได้ งานปีใหม่ลาหูนานาชาติจะไม่ใช่แค่วันหนึ่งในปฏิทิน แต่มันอาจกลายเป็นตัวอย่างที่ใช้ได้จริงของการอยู่ร่วมกันอย่างเคารพกัน และค่อยๆ สร้างความไว้ใจในชีวิตประจำวันในระยะยาว

ข่าวที่กำลังเป็นที่นิยม:

รัฐมนตรีต่างประเทศชี้แจงว่า สหรัฐฯ ได้ระงับการดำเนินการขอวีซ่าผู้อพยพเป็นการชั่วคราว

เชียงราย – ชาวบ้านที่อาศัยอยู่ริมแม่น้ำสายในอำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย ยังคงวิตกว่าจะเกิดน้ำท่วมหนักในฤดูน้ำหลากปี 2569 หลังการรื้อถอนอาคารที่รุกล้ำและขวางทางน้ำยังเดินหน้าไม่เร็วพอ หลายคนกลัวว่าเมื่อน้ำมาแรง จะรับมือไม่ทัน แม้ภาครัฐจะมีแผนแก้ปัญหาแบบถาวร โดยกรมโยธาธิการและผังเมืองวางกรอบงานไว้ใช้งบรวมราว 2,950 ล้านบาท ครอบคลุมทั้งการย้ายชุมชน ปรับระบบระบายน้ำ และสร้างแนวป้องกันน้ำหลากแบบคันดินและคอนกรีตเสริมเหล็ก (วางแนวเป็น 2 ชั้น)

ช่วงหลายวันที่ผ่านมา นายอำเภอแม่สายมอบหมายให้ฝ่ายปกครองลงพื้นที่พบตัวแทนชุมชนที่อยู่ติดแม่น้ำสาย เพื่อชี้แจงข้อมูลโครงการออกแบบแก้ปัญหาน้ำเอ่อล้นเข้าท่วมในเขตชายแดน เช่น ชุมชนสายลมจอย ชุมชนหัวฝาย ชุมชนไม้ลุงขน ชุมชนเกาะทราย และพื้นที่ใกล้เคียง

รื้ออาคารฝั่งตะวันออกสะพาน 1 เริ่มในปี 2569

ข้อมูลเบื้องต้นจากเจ้าหน้าที่ระบุว่า ปี 2569 จะเริ่มรื้อถอนอาคารบริเวณฝั่งตะวันออกของสะพานข้ามแม่น้ำสายแห่งที่ 1 ต่อเนื่องจากงานที่ดำเนินการในช่วงปี 2568-2569 ซึ่งใช้งบประมาณ 36 ล้านบาท

ในส่วนแนวป้องกันน้ำท่วมที่กรมการทหารช่าง กองทัพบก ทำไว้ก่อนหน้าในรูปแบบชั่วคราวและกึ่งถาวร เจ้าหน้าที่แจ้งว่าจะรับฟังความเห็นจากพื้นที่ เพื่อนำไปสู่การก่อสร้างแนวป้องกันแบบถาวรโดยกรมโยธาธิการและผังเมือง

แม้มีแผนงานชัดขึ้น แต่ชาวบ้านบางส่วนยังไม่สบายใจ เพราะการรื้อถอนอาคารที่ขวางทางน้ำยังล่าช้า และอาจไม่ทันช่วงน้ำหลากปี 2569 อีกเรื่องที่ถูกพูดถึงมากคือแผนสร้างพนังกั้นน้ำ 2 ชั้น โดยเจ้าหน้าที่ระบุว่าจะเริ่มทำจากแนวด้านในก่อน

ชาวบ้านมองว่า ระหว่างก่อสร้างอาจเกิดน้ำท่วมใหญ่ได้ จึงอยากให้เริ่มทำแนวชั้นนอกก่อน และทำเป็นแบบถาวรไปเลย เมื่อแนวชั้นนอกเสร็จแล้วค่อยเดินงานชั้นใน รวมถึงงานระบบอื่นๆ ต่อไป บางจุดมีการขึ้นป้ายสะท้อนความกังวล ซึ่งฝ่ายปกครองรับเรื่องไว้เพื่อประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

บทเรียนปี 2567 ทำแม่สายยังระแวง

รายงานในพื้นที่ระบุว่า แม่น้ำสายเคยเอ่อล้นท่วมหนักในช่วงเดือน ก.ย.-ต.ค. 2567 กระทบทั้งฝั่ง อ.แม่สาย และฝั่งเมียนมา สร้างความเสียหายในย่านเศรษฐกิจจำนวนมาก หลังเหตุการณ์นั้น กรมการทหารช่าง กองทัพบก และกองทัพภาคที่ 3 ได้ขุดลอกแม่น้ำรวกบริเวณปลายน้ำของแม่น้ำสาย และทำแนวป้องกันน้ำท่วมชั่วคราวและกึ่งถาวรตลอดแนว

ขณะเดียวกัน รัฐบาลจัดสรรงบปี 2568-2569 รวม 23,578,000 บาท ให้กรมโยธาธิการและผังเมืองศึกษาแนวทางแก้ปัญหาอย่างถาวร

ขอบเขตศึกษา 56.13 ตร.กม. ตั้งเป้ารองรับน้ำ 430 ลบ.ม.ต่อวินาที

พื้นที่ศึกษาอยู่ในเขตเทศบาล ต.เวียงพางคำ เทศบาล ต.แม่สาย และเทศบาล ต.แม่สายมิตรภาพ รวม 56.13 ตารางกิโลเมตร แนวคิดหลักคือจัดให้มี “ทางน้ำหลาก” พร้อมคันป้องกันน้ำหลากและระบบระบายน้ำ เพื่อรองรับปริมาณน้ำที่ไหลผ่านฝายกั้นน้ำเหมืองแดงบริเวณวัดถ้ำผาจมได้ไม่น้อยกว่า 430 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที ซึ่งเป็นค่าน้ำหลากสูงสุดที่เกิดขึ้นในปี 2567

แผนรองรับการย้ายถิ่น เล็งที่ดิน 3 แปลง

โครงการยังมีแนวทางจัดหาที่ดินรองรับผู้ได้รับผลกระทบ โดยกำหนดพื้นที่เบื้องต้น 3 แปลง คือ

• แปลงที่ 1 สถานีใบยาสูบเวียงพาน 78 ไร่ 1 งาน 72 ตารางวา ห่างชายแดน 2.5 กิโลเมตร
• แปลงที่ 2 ที่ดินของกระทรวงการคลัง ราว 1,000 ไร่ ห่างชายแดน 7.5 กิโลเมตร
• แปลงที่ 3 ราชพัสดุ 35 ไร่ ห่างชายแดน 1.5 กิโลเมตร

รายละเอียดแนวคันกั้นน้ำ ถนนใหม่ และกรอบเวลา

แนวคันกั้นริมฝั่งแม่น้ำสายแบ่งเป็น 3 ช่วง คือ ช่วงที่ 1 ยาว 998 เมตร ช่วงที่ 2 ยาว 1,361 เมตร และช่วงที่ 3 ยาว 1,561 เมตร มีแผนรื้อย้ายอาคารสิ่งปลูกสร้างรวมแนวยาว 485 เมตร และทำถนนตามแนวใหม่หลายจุด ได้แก่ ถนนตัดแนวใหม่ 631 เมตร ถนนเกาะทราย 769 เมตร และถนนกรมชลประทาน 2,035 เมตร

ช่วงปลายปี 2568 ถึงกลางปี 2569 จะเป็นงานสำรวจและออกแบบ ใช้เวลารวม 6 เดือน จากนั้นนำเสนอคณะรัฐมนตรี พร้อมเดินหน้าจัดหาที่ดินด้วยวิธีเจรจาซื้อขายในปี 2569-2570 ใช้เวลา 15-18 เดือน วงเงินงบกลาง 600 ล้านบาท

ต้นปี 2570 วางแผนเริ่มก่อสร้างคันดินและคันคอนกรีตเสริมเหล็กระยะแรก ไปจนถึงปลายปี 2571 ใช้เวลา 12-18 เดือน งบประมาณ 140 ล้านบาท หลังจากนั้นจะก่อสร้างคันคอนกรีตเสริมเหล็กและถนนส่วนที่เหลือ รวมถึงปรับปรุงถนนเดิม ตั้งแต่ปลายปี 2570 ถึงกลางปี 2573 ใช้เวลา 24-35 เดือน งบประมาณ 160 ล้านบาท

ในส่วนการจัดหาที่ดินด้วยวิธีปรองดองและการออกพระราชกฤษฎีกาเวนคืน จะทำช่วงต้นปี 2571 ถึงสิ้นปี 2572 ใช้เวลา 12-24 เดือน งบประมาณ 400 ล้านบาท ต่อด้วยงานเขื่อนป้องกันตลิ่งและจัดภูมิทัศน์ทางน้ำหลาก ช่วงกลางปี 2572 ถึงกลางปี 2575 ใช้เวลา 30-36 เดือน งบประมาณ 400 ล้านบาท และงานปรับปรุงระบบระบายน้ำหลัก ตั้งแต่กลางปี 2571 จนสิ้นสุดโครงการในปี 2575 ใช้เวลา 42-48 เดือน งบประมาณ 450 ล้านบาท งบทั้งหมดของแผนแก้ปัญหาแบบถาวรรวมประมาณ 2,950 ล้านบาท

ข่าวที่กำลังเป็นที่นิยม

ชาวบ้านในอำเภอแม่สายไม่พอใจโครงการก่อสร้างกำแพงกันน้ำท่วมมูลค่า 3 พันล้านบาท